नारायण उवाच – वर्षैः मानुषमितैः चतुर्षु च युगेषु कालस्य विभागः क्रियते स्म। युगे युगे मानवानां, इन्द्रस्य, मनोः चायुः निश्चितः इति श्रूयते। तत्र ब्रह्मणो लयः स्वाभाविकः संज्ञायते। ब्रह्मणः नेत्रोन्मीलनं सृष्टिः, पुनः निमीलनं च तस्यैव सृष्टेः पुनरुत्पत्तिः इति कथ्यते। यथैव पृथिव्याः कणाः, तथा सृष्टिसूत्रस्य तत्त्वं चन्द्रशेखरेण प्रोक्तम्। ततः स भगवान् वरमेकं वृणीष्वेति उक्तः, स च स्वं पूर्वं साम्राज्यं पुनः अवृणोत्। नारद उवाच – भगवन्, सः स्वगृहं गत्वा किमकरोत्? तद्विस्तरं मम कथय। नारायण उवाच – ततः सः प्रतिदिनं ब्रह्मणो दिवसे वैराग्यं वर्धयन्, मुनिस्थानात् स्वगृहं प्रतिनिवृत्तः अमरावतीं ददर्श। तत्र कश्चन दुःखितबान्धवः, कश्चन बान्धवरहितः अपि दृष्टः। सा च शत्रुभिः पीडिता दृष्ट्वा, वाक्पतेः समीपं जगाम। तत्र सः गङ्गाजले स्थितं, ध्याननिष्ठं, परब्रह्माणं ददर्श। अश्रुपूर्णनेत्रः, रोमाञ्चितः, परमानन्देन पूर्णः, सः बान्धवानां श्रेष्ठः, गर्विणां च उत्तमः अभवत्। गुरुं जपन्तं दृष्ट्वा, देवानां प्रभुः तत्र स्थित्वा, कमलपादयोः प्रणम्य, पुनः पुनः उच्चैः विललाप। पुनः एकः दुर्लभोऽपि वरः मया लब्धः इति सः उवाच। शिष्यस्य वचनं श्रुत्वा, धर्मज्ञः, गुणज्ञः बृहस्पतिः तं प्रत्युवाच। बृहस्पतिः उवाच – यो धर्मवित् सः कदापि क्लेशे न बिभेति। सम्पद्विपत्त्योः स्वप्नवत् नाश्यत्वं, सर्वेषां प्राणिनां जन्मजन्मनि विचरन्ति। स्वकर्मफलमत्र, भारतदेशे अपि, सर्वत्र अनुभवति। कर्म न किञ्चित् अयुक्तं भवति – कोटिजन्मेष्वपि तद् अनुभव्यम्। एवं वेदे श्रीकृष्णेन आत्मनैवोक्तम्। जन्मान्तरे कर्मभोगे सर्वेषां फलं लभ्यते। कर्मणैव ब्रह्मशापः, कर्मणैव शुभाशिषः लभ्यते। कोटिजन्मार्जितं कर्म जीवमुपैति। कालदेशपात्रविपर्यये फलं भिन्नं भवति। यदा तद्रव्यदानं तस्यैव दिने क्रियते, तदा तद्रव्यस्य फलमपि सममेव। यदा च तस्मिन्नेव स्थले दानं क्रियते, तदा फलमपि सममेव। पात्रे समानं दाने, दातुः फलमपि यथार्हं सममेव। यथा धान्यस्य फलं किञ्चित् न्यूनं वा अधिकं वा भवति, तथैव। सामान्ये दिने ब्राह्मणाय दत्तं दानं तुल्यफलदं, चातुर्मास्ये पूर्णिमायां वा अनन्तफलदं भवति। चन्द्रग्रहणे फलं कोटिगुणं, अक्षयकाले तु अनन्तं चिरस्थायि फलमुक्तम्। यथा दाने, तथैव स्नाने, जपने, पुण्यकर्मणि च। सामान्यस्थले ब्राह्मणाय दानं तुल्यफलदं, गङ्गायां फलं कोटिगुणं, नारायणक्षेत्रे अक्षयं, विष्णोः मन्दिरे च कोटिगुणमेव इति। एवं देव, शिष्यः बृहस्पतेः उपदेशं श्रुत्वा, धर्मस्य रहस्यं, कर्मफलस्य विचित्रतां, दानस्य महत्त्वं च ज्ञात्वा, परमशान्तिम् अवाप।