देवान् अन्यांश्च वरान् दत्त्वा भगवान् विष्णवे वनमालां दत्त्वा च, तदनन्तरं नारदः ब्रह्माणं प्रति पप्रच्छ— "हे ब्रह्मन्, ब्रह्मविदा पूर्वं कस्य दोषस्य कारणेन तथा अभवत्? तयोः कः संवादः अभूत्? तद्विस्तरतो वद मे, भगवन्।" तदा नारायणः प्राह— "स ब्रह्मविद् रहसि रम्यया रम्भया सह क्रीडां कृत्वा तस्यां कामयमानः अभवत्। तया सह क्रीडित्वा तस्याः कामिनीभावेन तस्य मनः आकृष्टम्। स ऋषिस्रेष्ठः वैकुण्ठात् निर्गत्य कैलासशिखरं प्रति प्रस्थितः। स प्रभुः मध्याह्ने ग्रीष्मे सहस्रसूर्यसमप्रभः आसीत्। शुक्लयज्ञोपवीती, वल्कलाम्बरधारी, दण्डकमण्डलुधारी च, वेदवेदाङ्गपारगैः शिष्यगणैः सहितः प्रस्थितः। सः हर्षपूर्णः भक्त्या शिष्यगणं स्तौति स्म। तत्र विष्णोः दत्तं परममनोहरं पारिजातपुष्पं तस्य गृहीतम्। शक्रः तद् पुष्पं लब्ध्वा ऐश्वर्यमदेन मतिमान् अभवत्। गजे तस्य पुष्पस्य स्पर्शमात्रेण, तस्य रूपगुणैः च, स गजपतिः शक्रं परित्यज्य भीषणं वनं प्रविष्टः। इन्द्रेण तत् पुष्पं त्यक्तं दृष्ट्वा महर्षिः दुर्वासाः इन्द्रं प्रति चक्रोध— "मदेन त्वया मया दत्तं पुष्पं गजशिरसि स्थापितं परित्यक्तम्। विष्णवे समर्पितं पुष्पं, नैवेद्यं, फलम्, वा जलं यः त्यजति, सः लक्ष्मीबुद्धिज्ञानविहीनः भवति। यः विष्णोः नैवेद्यं केवलं स्वलाभाय भुङ्क्ते, सः पतति। यः विष्णोः नैवेद्यं श्रद्धया भुङ्क्ते, सदा हरिं प्रणमति, तस्य स्पर्शमात्रेण पवित्रतीर्थसमूहः अपि शुद्ध्यति। दुष्टजनानां, शूद्रशवभोजिनां, शूद्रयज्ञभोजिनां, दत्तकन्याभोजिनां, व्यभिचारिभोजिनां, शूद्रस्त्रीपतिभोजिनां, वृषारूढद्विजभोजिनां, निषिद्धस्त्रीसंगिनां, मिथ्याशपथदातारां च ब्राह्मणानां अन्नं, सर्वं त्याज्यम्। किन्तु विष्णुभक्तः कुक्कुरभोजी अपि दशमिल्योनिजनान् उद्धर्तुं शक्नोति। यः अज्ञानतः विष्णोः अवशिष्टं भुङ्क्ते, सः दोषं नाप्नोति; यः तु श्रद्धया जानन् विष्णोः नैवेद्यं गृह्णाति, सः पुण्यवान् भवति। त्वया मदेन पुष्पं गजशिरसि स्थापितम्, अतः दोषोऽयम्। अहं नारायणभक्तः; न मे भयं न नियमानां भीतिः। तव पिता प्रजापति कश्यपः अपि किं करिष्यति?" एवं श्रुत्वा महेन्द्रः दुर्वासस्य पादौ गृहीत्वा प्राञ्जलिः उवाच— "यदि त्वया मम ऐश्वर्यं हृतम्, तर्हि किञ्चित् ज्ञानं मम देहि।" तदा दुर्वासाः उवाच— "राज्यं दुःखबीजं, अज्ञानस्य गूढकारणं, जन्ममृत्युजरारोगशोकदुःखानां परममूलम्। ऐश्वर्येण मतिमान् मोहितः भवति; सुरापानेन अपि चेतनः एव। धनमदेन प्रमत्तः, विषयैः अन्धः, मोहग्रस्तः भवति। विषयान्धौ द्वौ प्रकारौ— राजसिकः च तामसिकः च— इति प्रसिद्धम्।