एकदा धर्मराजः यमः सवित्र्याः प्रश्नान् उत्तरं दातुं समारभत। स तस्यै धर्मस्य सूक्ष्मतां विवृण्वन्, पापपुण्ययोः भेदं च प्रकाशयामास। यः कश्चन नीचजात्याः स्त्रियाः पतये यज्ञं करोति, तस्य च अन्नं भुङ्क्ते, स पापं प्राप्नोति। यः अग्नौ पादं स्थापयति, वा गावः पादेन तुदति, स पापयुक्तः स्यात्। यः तैलयुक्तेन पादेन अन्नं भुङ्क्ते, वा तैलपादेन शय्यां करोति, स दोषमाप्नोति। वीरस्य योग्यं न अन्नं भुङ्क्ते, द्विजातिः च नीचवृत्त्या जीवति, तौ धर्मात् पततः। यः पितृकाले वा पुण्यदिने देवताभ्यः हविर्दत्तिं करोति, स धर्मनियमं लङ्घयति। या स्त्री पतौ च कृष्णे च मनसा भेदं करोति, सा धर्मपथात् पतिता भवति। यः गोमार्गं खनित्वा तत्र कृषिं करोति, स पापं लभते। राजा वा देवताः वा, गोस्वामी स्वां गौः पतितुं न दद्यात्। यः जीवमतिक्रमति, वा देवपूजायै समर्पितं जलं अतिक्रामति, स पापं प्राप्नोति। यः सदा ‘नास्ति किञ्चित्’ इति वदति, मिथ्यावादी वा छद्मवर्ती, तौ धर्मात् पततः। यः देवप्रतिमा वा गुरुवर्यं वा ब्राह्मणं दृष्ट्वा, तस्य प्रति न नमति, स दोषमाप्नोति। द्विजातिः यदि कोपात् प्रणिपत्य आगताय आशीर्वादं न ददाति, स धर्मद्रोही भवति। गोहत्यायाः च ब्रह्महत्यायाः च विशेषतः घोरत्वं शास्त्रे निर्दिष्टम्। तदा सवित्री पप्रच्छ, “किं न्यूनाधिकयोः भेदः? एष विषयः विस्तरेण मे कथ्यताम्।” यमः प्रत्युवाच, “क्व अधिकं, क्व न्यूनं, क्व चातिशयः? वेदप्रमाणेन द्वयोः समता कुत्र?” प्राचीनकाले एकः प्रसिद्धः ब्राह्मणः ज्ञानमन्त्रदातृता प्रसिद्धः आसीत्। तत्र माता शतगुणा पितुः, तथा च पिता मातुः शतगुणः इति श्रूयते। गुरुश्च गुरुपत्नी च परमपूज्यौ। ब्राह्मणः शिवसमः, तस्य तेजः विष्णोः तुल्यम्। सर्वं जलं गङ्गासमं, सर्वे द्विजातयः व्यासतुल्याः। आचार्यघातस्य फलं चतुःगुणं ब्रह्मघातस्य। आचार्यघातस्य विशेषोऽयं उक्तः। वेदे स्वपत्नी सर्वेषां योग्येति निर्दिष्टम्। एतानि सामान्यतः उक्तानि; इदानीं विशेषतः शृणु, सुन्दरी। शूद्रस्य ब्राह्मणपत्नी, ब्राह्मणस्य शूद्रस्त्री—यदा शूद्रः ब्राह्मण्यां समागच्छति, तदा शतब्रह्महत्यापापं प्राप्नोति। ब्राह्मणः शूद्रस्त्रियां गच्छति चेत्, सः पतितपतिः भवति। तस्य अन्नं मलसमं, तस्य तर्पणं मूत्रसमं च। यत् कोटिजन्मसु तपः, उपासना, सन्ध्यावन्दनं, तेन अर्जितं पुण्यं, तदपि नश्यति। ब्राह्मणः यदि सुरापानं करोति, मलभोजनं करोति, वा पतितस्त्रियां पतिः भवति, स पापमाप्नोति। गुरुपत्नी, राजपत्नी, सौवर्ण्यस्य जननी, स्वमाता, सहोदरस्य भार्या, मातुलस्य भार्या, पितुः भार्या, शिष्या, शिष्यस्य भार्या, स्वस्रियाः प्रियंवदा—एतेषां याः काचिदपि स्त्री, यः पुरुषः तान् उपगच्छति, स नराधमः स्यात्। स यद्यपि कर्मासु अयोग्यः, स सर्वत्र अस्पृश्यः, वेदेषु च अतीव निन्दितः। यः असुचिना सन्ध्यां करोति, वा सन्ध्यां न करोति, स दोषमाप्नोति। वैष्णवः, शैवः, शाक्तः, सौरः, गणपत्यमार्गी—एतेषां प्रवाहं मर्यादां स्थापयित्वा, चतुर्भिः मुष्टिभिः सीमां कृत्वा, कुरुक्षेत्रे नारायणक्षेत्रे, हरिधाम्नि, पुण्यं लभन्ते। एवं धर्मस्य सूक्ष्मा मर्यादा यमेन सवित्र्यै निवेदिता।