ब्रह्मवैवर्तपुराणस्य द्वितीयकाण्डे, प्रकृतिखण्डे, नारदनारायणयोः संवादे, सāvित्र्याः यमाष्टकस्तोत्रस्य वर्णनं प्रवृत्तम्। सāvित्र्याः जन्म ब्रह्मणः वंशे अभवत्, ब्रह्मतेजसा दीप्तः। सāvित्र्याः यमाष्टकं यः प्रातःकाले उत्तिष्ठन् श्रद्धया पठति, स महानपि पापी सन्, तस्य सर्वे पापाः विनश्यन्ति। एवं नारदनारायणयोः संवादे, सāvित्र्याः रचितं यमाष्टकस्तोत्रं समाप्तम्। ततः श्रीनारायणः सावित्र्यै यमस्य उपदेशस्य विषयं प्रवृत्तवान्। सूर्यस्य पुत्रः यमः तस्यै पापकृत्यानां परिणामान् उवाच। यमः सावित्र्यै उक्तवान्—“शृणु, पापकृत्यानां फलानि ते कथयामि। पुण्यकृत्या जीवः विविधं स्वर्गं प्राप्नोति। तथापि, बहुविधाः नरकगर्ताः अपि सन्ति। ते विशालाः, गम्भीराः, जीवेषु दुःखदायिनः। अष्टषष्टिः गर्ताः, अन्ये अपि संयमलोकस्य अन्तर्गताः सन्ति। तेषु अग्निगर्तः, उष्णगर्तः, सहनगर्तः, भीषणगर्तः च। विषगर्तः, मलगर्तः, तथा वसागर्तः। देहदूष्यगर्तः, कर्णमलस्य गर्तः। केशगर्तः, शिरोकेशगर्तः, अस्थिगर्तः, सर्वे दुःखदायिनः। तीक्ष्णकण्टकगर्तः, विषगर्तः, विघ्नदायकौ। तैलसन्तप्तगर्तः, दन्तगर्तः, असह्यौ। मक्षिकागर्तः, दंशककिट्टगर्तः, भीषणविषगर्तः। बाणगर्तः, शूलगर्तः, खड्गभीषणगर्तः। कम्पनगर्तः, अश्वगर्तः, बन्धनगर्तः, अतिदुर्गमः। लालयुगर्तः, भस्मगर्तः, चूर्णगर्तः, अतीव भीषणः। ज्वालागर्तः, भस्मगर्तः, पूतिकगर्तः। गोहणुका, मकरमुखः, गजदंष्ट्रा, गोमुखः। भूमिभक्षणम्, पाशबन्धनम्, शूलारोपणम्, कम्पनम्। जालबन्धनम्, शरीरचूर्णनम्, दारुणपीडनम्, शोषणम् च। एते गर्ताः, हे सावित्रि, पापिनां दुःखस्य कारणानि। दण्डधारिणः, शूलधारिणः, पाशधारिणः, भीषणाः। तमसः युक्ताः, दयाहीनाः, सर्वतः दुर्गमाः। योगयुक्ताः, योगसिद्धाः, विविधं श्रेष्ठं रूपं धारयन्ति। स्वकार्यनिरता:—शैवा:, शक्ता:, सौराः, गणपताः। अथवा स्वधर्मनिष्ठाः, संन्यासिनः, स्वतन्त्राः च। एवं, हे साध्वी, गर्तानां गणना ते वर्णिता। एवं यमसावित्र्याः संवादे, गर्तगणनाख्यः अध्यायः समाप्तः। ततः यमः पुनः सावित्र्यै उवाच—“यः तपस्वी, ब्रह्मचारी, संन्यासी च, नरकं न गच्छन्ति। यः स्वबन्धुषु कठोरवचनं वदति, दुष्टवृत्तिं आचरति, स अग्नौ केशवृद्धिपर्यन्तं कालं तत्र स्थित्वा। ब्राह्मणः, तृषार्तः, व्याकुलः, क्लिष्टः, गृहं आगच्छति। तत्र केशवृद्धिपर्यन्तं कालं स्थित्वा दुःखं अनुभवति। रविवासरे, सूर्यसंक्रान्तौ, माघमासे, श्राद्धदिने च, यः पापं करोति, स लवणकूपे वर्षपर्यन्तं तिष्ठति।” एवं ब्रह्मवैवर्तपुराणस्य द्वितीयकाण्डे, प्रकृतिखण्डे, नारदनारायणयोः संवादे, सावित्र्याः चरिते, यमसावित्र्याः संवादे, पापकृत्यानां फलानि, नरकगर्तानां विवरणं च, श्रद्धया वर्णितम्।