यः कर्मणां फलेभ्यः मोक्षं प्राप्नोति, स एव मुक्तिम् अधिगच्छति। किन्तु यः शालग्रामशिलां गृहीत्वा मिथ्यावचनं करोति, अथवा तां स्पृष्ट्वा प्रतिज्ञां न पालयति, स पापं प्राप्नोति। यः तु तुलसीपत्रं शालग्रामपूजायै च्छिन्दति, अथवा शङ्खाय उपयोगाय छिन्दति, सापि दोषं लभते। शालग्रामः, तुलसी, शङ्खश्च—यत्रैकत्र तिष्ठन्ति, तत्र यः कश्चिद् एकवारं अपि तेषु वीर्यं निक्षिपति, स शंखचूड़स्य प्रियः भवति एकस्यैव मन्वन्तरस्य पर्यन्तम्। एवं कथयित्वा श्रीहरिः ससम्मानं तुष्णीं बभूव। श्रीः यथा स्वयमेव, तथा हरिचरणयोः स्थित्वा तस्य वक्षसि निवसति स्म। हे नारद, लक्ष्मी, सरस्वती, गङ्गा, तथा तुलसी—एताः सर्वाः तत्र सन्निहिताः। तस्याः शरीरेण सह त्वरितं गण्डकीनदी उत्पन्ना। तत्र, हे मुनि, कीटाः नानाविधान् शिलाः निर्मन्ति। ये शिलाः स्थले दृष्टाः, ताः पिङ्गला नाम्ना कथ्यन्ते, हरिणा पीडिताः। ततः नारद उवाच—"तस्याः पूजनविधिं स्तोत्रं च न श्रुतवान्। केन सा प्रथमं पूजिता स्तुता च?" सूतः प्राह—"सः पुरातनं पुण्यकथां कथयामास।" नारायणः उवाच—"सः तां रमायाः समं श्रीमान् मान्यां चकार। लक्ष्मी गङ्गा च तस्याः नूतनं सायुज्यं सहनं कृतवत्यौ। सा तु गर्विता, कलहे हरिसंनिधौ तां ताडयामास। सा देवी सर्वसिद्धिश्वरी, विज्ञा, सिद्धयोगिनी चाभूत्।" हरिः, तुलसीं दृष्ट्वा न लब्ध्वा, सरस्वत्यै आज्ञां दत्तवान्। सा तत्र गत्वा स्नात्वा, भक्त्या तुलस्यै तुलसीनैव पूजां चकार। लक्ष्मी, माया, काम, वाणीबीजैः आरभ्य दशाक्षरं मन्त्रं—"श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृन्दावन्यै स्वाहा"—यः विधिवत् उपासते, स सर्वसिद्धिं प्राप्नोति। घृतदीपेन, धूपेन, कुङ्कुमेन, चन्दनेन च पूजां कृत्वा, हरिस्तुत्या तुष्टा सा वृक्षात् प्रकटिता। विष्णुना वरः दत्तः—"सर्वत्र लोके पूजिता भव।" सर्वे देवाः अन्ये च त्वां शिरसि धारयिष्यन्ति। नारदः पुनः पप्रच्छ—"भाग्यवती त्वं, कृपया तुलस्याः चरितं विस्तरेण कथय।" नारायणः उवाच—"हरिः, वियोगेन पीडितः, भक्त्या तुलसीं पूजयामास स्तुतवान् च।" भगवान् उवाच—"तस्मात्, मया सा वृन्दा प्रियतमा ज्ञेया, अहं च तां पूजयामि। या देवी प्राचीनकाले वृन्दावनवनस्य मध्ये आसीत्, या अनन्तकोटिब्रह्माण्डेषु नित्यं पूजिता, या अनन्तलोकान् शुद्धान् करोति, या विना देवाः पुष्पराशिभिः अपि तृप्तिं न लभन्ते, या भक्त्या लब्धमात्रेण सर्वेषु लोकेषु हर्षं ददाति, तस्याः तुल्या देवी न विद्यते। सा कृष्णस्य जीवितस्वरूपा, नित्यं प्रियतमा पतिव्रता च।" एवं स्तुत्वा श्रीलक्ष्मीपतिः तत्रैव तिष्ठन् आसीत्।