तं दृष्ट्वा तु कामातुरा स्त्री लीलया कामवशाद् मूर्छिता। ततो भगवंतं संबोध्य, सा भगवतो हृदयम् अश्मवत्, दयाविहीनं इति व्याहरत्। "भगवन्, त्वं दयारहितः, हृदयम् अश्मवत्; अश्मवत् त्वं दयाशून्यः। ये त्वां दयासागरं इति कथयन्ति, ते नूनम् मोहिता, न संशयः। त्वं पापः सर्वज्ञः, परदुःखम् न वेत्सि।" इत्येवमुक्त्वा, सा महाकान्ता पुण्यशीला हरिं पदयोः पतिता। तस्याः दयाम् अवलोक्य, दयासागरः भगवन् संविग्नः अभवत्। श्रीभगवान् उवाच— "तेन तव कृते शङ्खचूडः दीर्घकालं घोरं तपः अकरोत्। तव रूपेण स्त्रीत्वम् प्राप्त्वा, स कामी तव सह रमणं कृतवान्, तस्य कर्मणः फलं प्राप्तम्। ततः, शरीरम् त्यक्त्वा दिव्यरूपम् धृत्वा, एष शरीरः नदीभूतः, गण्डकीति प्रसिद्धा। तव केशपुञ्जः पुण्यवृक्षाः सञ्जाताः। त्रिलोक्यां, देवपूजायाम् पुष्पपत्रार्थम्, स्वर्गे, भूमौ, पाताले, वैकुण्ठे च, मम सन्निधौ, गोलोके, विरजा तटे, नृत्ये, वृन्दावने भूमौ, माधवी, केतकी, कुन्द, मल्लिका, मालतीवृक्षाणां निकुञ्जेषु, तुलसीवृक्षस्य मूलस्थले, तीर्थे च, हे पुण्ये, तत्र सर्वदेवानां निवासस्थानम् अस्ति। यः तत्र स्नानं करोति, स सर्वतीर्थेषु स्नातः, सर्वयज्ञेषु दीक्षितः इव। सहस्रकुम्भामृतस्य दानात् अपि, तादृशं तुष्टिं हरये न लभ्यते। यः दशसहस्रगावः ददाति, तादृशं फलम् तुलसीपत्रजलप्राप्त्या मृत्युकाले लभ्यते। यः भक्त्या तुलसीजलम् सदा सेवते, यः तुलसीं सदा अर्पयति, मां पूजयति, यः तुलसीं हस्ते वा शरीरे धारयति, यः तुलसीकाष्ठमालां गृह्णाति, यः तुलसीं स्वहस्ते गृहीत्वा प्रतिज्ञां न पालयति, यः तुलसीं मिथ्याशपथं करोति, स पुरुषः—यः मृत्युकाले तुलसीजलस्य अणुं लभते— पूर्णिमायाम्, अमावास्यायाम्, द्वादश्यां, सूर्यस्य संक्रमणकाले, अशौचकाले, रात्रौ, अपवित्रे, पुरुषाः—यदि तुलसीपत्रम् शुद्धम् त्रीरात्रं स्थितम्, भूमौ पतितम्, वा जलम् पतितम्, तत् विष्णवे अर्पयेत्—तदा वृक्षाधिष्ठात्री देवी, या गोलोके शुद्धा, सदा कृष्णेन रहः क्रीडति। या नदीरूपा देवी, या भारतवर्षे महाफलदा, त्वं च स्वयम्, हे पुण्ये, वैकुण्ठे मम सन्निधौ स्थितासि। अहम् अपि पर्वतरूपेण गण्डकीतटे निकटे स्थितः। तत्र वज्रकीटाः, वज्रदंष्ट्राः च सन्ति। एकद्वाराः, चतुर्चक्राः, वनपुष्पमालया भूषिताः। एकद्वाराः, चतुर्चक्राः, नववर्षमेघसदृशाः।