पुराकाले देवैः सह हिरण्याक्षः भ्रातृभिः सह कथं बाधितः इति पृष्टे, तदा स्मर्यते—समुद्रमथनसमये देवैः सुधा पीता आसीत्। एष यः विश्वविलासः स एव श्रीकृष्णस्य, परमात्मनः, क्रीडनकमिव दृश्यते। देवदानवयोः युद्धं कदाचित् कदाचित् सततम् अनुवर्तते। अस्माकं मध्ये यः संघर्षः स निष्फल एव भविष्यति। अधुना महदवमानं जातम्—अस्माभिः सह स्पर्धा इति। एवं शङ्खचूडवाक्यं श्रुत्वा त्रिनेत्रः भगवान् उमापतिः सस्मितम् अवदत्—"हे राजन्, पराजये का लज्जा वा निन्दा? आदौ हि हरिणा मधुना च कैटभेन सह युद्धम् आसीत्। हिरण्याक्षेणापि युद्धं जातम्, पुनश्च गदाधरेणापि। एष सर्वः व्यवहारः पराशक्तेः, सर्वजननीमूलायाः प्रकृतेः, स्वभावतः जातः। त्वं हि कृष्णस्य, परमात्मनः, प्रमुखो गणः। ममापि त्वया सह युद्धे का लज्जा? देवराज्यं ददातु, वचोव्ययेन किम्?" इति उक्त्वा शंकरः तत्र मौनं जग्राह, हे नारद। नारायण उवाच—ततः स राजा मन्त्रिभिः सहितः शीघ्रं स्ववाहनमारोहत्। तदा स्कन्दस्य तेजसा तेषां मनांसि कम्पितानि। तत्र भीषणे युद्धे स्कन्दस्योपरि विनाशः दानवानाम् अभवत्, यथा प्रलयकाले। राज्ञः शरवृष्टिः वर्षधारावत् अभवत्। अन्ये सर्वे देवाः, नन्दीश्वरादयः अपि, पलायिताः। पर्वतानि, सर्पाः, शिलाः, वृक्षाश्च अपि तत्र पलायिताः। शिवपुत्रः स्कन्दः तु राज्ञः शरवृष्ट्या घनवृष्ट्या सूर्य इव आच्छादितः अभवत्। स तु भृशं भीषणं च धनुः स्कन्दस्य छित्त्वा, दिव्यायुधेन मयूरं विदार्य, तं छिन्नमिव चकार। क्षणमात्रं मूर्च्छितः सन् पुनः चेतनां प्राप। तदा रत्नाभरणैः शोभितं रथं आरोह्य अग्निभूः अग्रे गतः। स सर्पान्, पर्वतान्, वृक्षान्, शिलाः च अपि क्षिपन् युद्धे प्रवृत्तः। गुहस्तु वारुणास्त्रेण अग्न्यस्त्रं प्रत्यवारयत्। रथेन, सारथिना, रत्नमुकुटेन च शोभमानः स राजा पुनः मूर्च्छितः सन् चेतनां प्राप। ततः श्रेष्ठमायावी मायया बाणजालं निर्माय शक्तिं स्फुरन्तीं शतसूर्यसमप्रभां गृहित्वा कोपात् महाबलाय कार्त्तिकेयाय स वेगेन प्राक्षिपत्। तया शक्त्या आहतः महाबलः कार्त्तिकेयः मूर्च्छितः पपात। तदा शंभुः केवलदृष्ट्या तं सहजं जीवयामास। ततः स्वसैन्यानि देवांश्च शीघ्रं प्रेरयामास। इन्द्रः अपि वृषपर्वणा सह युद्धं चकार। चन्द्रमाः दम्भेन सह महायुद्धे प्रवृत्तः। कुबेरः कालकेयेन, विश्वकर्मा मायया सह समरं चक्रतुः। एवं तत्र देवदानवयुद्धे परमाश्चर्यपूर्णं महद्वृत्तान्तं जातम्।