तस्य पत्न्याः — या लवणोदकप्रियैव, या च सदा सौभाग्ययुक्ता आसीत् — सा हिमालयात् शरावतीतीरजलैः संयुता निर्गता। तत्रैव शङ्खचूडः सन्निविष्टः, चन्द्रशेखरं ददर्श। स तु योगमुद्रां स्थापयित्वा, मृदुस्मितेन च सह, तत्र स्थितवान्। तस्य त्रिशूलशूलधारणं, व्याघ्रचर्मवसनं, परमोत्कृष्टं रूपं च आसीत्। त्रीणि चक्षूंषि, पञ्चाननानि, सर्पयज्ञोपवीतं च तस्य विराजमानम्। भक्तमृत्युघ्नः, शान्तः, गौरीप्रियः, रमणीयश्च सः। सुलभसन्तुष्टः, प्रसन्नमुखः, भक्तानां वरदायकः। स जगद्धारकः, जगति श्रेष्ठः, संहारकारणं च। स ज्ञानदः, ज्ञानबीजः, ज्ञानानन्दः, नित्यश्च। स तु अन्यैः सह भक्तिपूर्वकं शिरसा नमस्कृतवान्। तत्रैव काली, स्कन्दः, शङ्करश्च तस्मै आशीर्वादं दत्तवन्तः। तस्मिन्नेव क्षणे ते परस्परं संवादं चक्रुः। तदा महेश्वरः, प्रसन्नचित्तः, तं प्रति वचनं उवाच। श्रीमहादेव उवाच — मरीचिः तस्य पुत्रः, विष्णुभक्तः धर्मात्मा च आसीत्। कश्यपः अपि तस्य पुत्रः, सत्त्वशीलः, प्रजापतिः च। तयोः मध्ये दनुः नाम, धर्मिष्ठः, सौभाग्येन समृद्धः अभवत्। तेषां मध्ये विप्रचित्तिः, महाबलपराक्रमी आसीत्। सः पुष्करे शतसहस्रवर्षाणि परममन्त्रं जपितवान्। ततः सः त्वां पुत्ररूपेण अलभत, यः कृष्णैकभक्तः आसीत्। अधुना राधिकाशापात् दानवाधिपः भारतवर्षे स्थितः। विष्णुभक्तस्य, हरिसायुज्यैश्वर्यरूपसामिप्यसारूप्यादयः अपि तु तुच्छाः अभवन्। हे कृष्णभक्त, देवानां लोकानुसरणे किं ते प्रयोजनम्? स्वराज्ये सुखेन तिष्ठ, देवाः स्वस्वस्थानानि पालयन्तु। यदि पापानि सन्ति, ब्रह्महत्या तुल्यानि अपि; यदि राजेन्द्र, स्वधनहानिं चिन्तयसि; ब्रह्मणः अपि लयः प्रलये स्यात्। ज्ञानं, बुद्धिः, तपः, स्मृतिश्च लोके निश्चयेन प्रतिष्ठिताः। धर्मः सर्वोत्कृष्टः सदा सत्ये स्थितः, सत्येन च पोषितः। पूर्वे काले केवलं एकः कालिपादः आसीत्, शनैः शनैः क्षयः अभवत्। यथा ग्रीष्मे सूर्यप्रभा न तु शिशिरे, एवं कालपरिणामः। समयेनोत्थानं, बाल्यस्यापि शनैः आगमनम्। दिवसे मेघगहनकाले, सूर्यः तिरस्कृतः दृश्यते। पूर्णचन्द्रः पूर्णमास्यां पूर्णः, परन्तु नित्यं न तिष्ठति, प्रतिदिनं क्षयति। पुनः अमावास्यानन्तरं प्रतिदिनं वृद्धिं लभते। राहुग्रस्ते दिने, घनमेघाच्छन्ने दिवसे, चन्द्रः मलिनो दृश्यते। परन्तु अनागते चन्द्रः पुनः तेजस्वी भविष्यति; अद्य तु तस्य प्रभा अधःपातिता। सर्वे चराचराः कालेन विनश्यन्ति, पुनः पुनः उत्पद्यन्ते। एवं सुसम्प्रयुक्तं, भक्तिपूर्वकं, सौम्यं चैतदाख्यानं समाप्तम्।