यत् कर्मणः सारः, यच्च देवीनां मुख्यं तत्तत्त्वं, तद्रूपं शुद्धतया युक्तं स्वभावतः शुद्धं विद्यते। तद्वास्तविकं रूपं विद्वांसः एवमाहुः। स्थानाभावात्, क्षणाभावात्, मध्यस्थावस्थाभावात् च, विविधविचारात्, रिपुकृतराजभयात् च, विद्वांसः तद् मध्यरूपं घोषितवन्तः। सुजातः पण्डितः अन्यस्य पत्न्याः प्रश्नं न करोति। अधुना ब्रह्मणः आज्ञया अहं भवतः समीपं आगतः। अहम् एव शङ्खचूड़ः, देवद्वेषिणां संहारकर्ता। अष्टगोपगणेषु, गोपालकानां, गोपिकानां च मध्ये, अहं सदा उपस्थितः। पूर्वजन्मान्यहम् स्मरामि; कृष्णमन्त्रस्य प्रभावेन एतद् जानामि। त्वं अपि राधिकायाः क्रोधात् भारतभूमौ जातः। एवं उक्त्वा स पुरुषः मौनं समापन्नः, हे महर्षे। ततः तुलसी उक्तवती—प्रियाया: सदा तादृशः प्रियः कामात् अभिलष्यते। तव युक्त्या अहं खलु पराजिता। यो नारी द्वारा विजितः, तं पितरः, देवाः, बान्धवाः च निन्दन्ति। ब्राह्मणः दशदिने शुद्धिम् आप्नोति, जन्म वा मृत्यौ। शूद्रः मासे, वेदेषु मिश्रजातिः मातरम् इव। तस्य पितरः तस्य पिण्डदानं सन्तोषेण न गृह्णन्ति। तस्य ज्ञानं, तपः, जपः, यज्ञः, पूजा च किम् उपयुज्यते? त्वं अपि मया ज्ञानार्थं, विद्याबलपरिक्षार्थं परीक्षिता। गुणहीनस्य, वृद्धस्य, मूर्खस्य, क्रोधातिशययुक्तस्य, अतीव विकृतवदनस्य, जडस्य, मूकस्य, नपुंसकस्य, पापकर्मणः, शान्तस्य, गुणयुक्तस्य, युवस्य, विदुषः च, यदि कश्चित् कन्यां रक्षित्वा विक्रयति, स पापी तस्याः मूत्रं पुरीषं च भक्षयति। पश्चात् स रोगयुक्तेषु जातिषु जन्म लभते। एवं उक्त्वा तुलसी तपोवने मौनं समापन्ना। ततः तुलसी, शङ्खचूड़ः, नारदः च शिरांसि नमतुः। ततः कश्चित् पप्रच्छ—किम् शङ्खचूड़, त्वं तया सह संवादं करोति? त्वं पुरुषरत्नः, सा स्त्रीरत्नं, सा स्त्रीषु पुण्यशीला। राजा दुर्लभं सुखं विना विरोधेन त्यजति। किमर्थम् तादृशं प्रियं पुण्यशीलं नरं, हे पतिव्रते, त्वं त्यजसि? यथा लक्ष्मी लक्ष्मीपतेन सह अस्ति, यथा राधिका कृष्णेन, यथा पृथिवी वराहेन, यथा मेना हिमालयेन, यथा रोहिणी सोमेन, यथा रति कामेन, यथा अहल्या गौतमेन, यथा देवहूति कर्दमेन, यथा दक्षिणा यज्ञे, यथा स्वाहा वह्निना, यथा देवसेना स्कन्देन, यथा मूत्तिः धर्मेण, हे पतिव्रते, तथा भवतः प्रियः तव समीपे अस्तु।