शङ्खचूडः सान्त्वनपूर्वकं तां तुळसीं वचोऽब्रवीत्— "सत्यं, मिथ्या, मम वचनं च शृणु। स्रष्टा भगवाञ्छ्रीमान् द्विविधां स्त्रीरूपां निर्ममे, या सर्वान् मोहयति। लक्ष्मीः, सरस्वती, दुर्गा, सावित्री, राधिकेति च अन्याः— एतेषां भाग एव स्त्रीयाः सत्यरूपं स्मृतम्। शतरूपा, देवहूति, स्वधा, स्वाहा, दक्षिणा च; कुबेरपत्नी, वायोः पत्नी, अदिति, दिति च; अहल्या, अरुन्धती, मेना, तारा, मन्दोदरी, परा; पुष्टि, तुष्टि, स्मृति, मेधा, कालिका, वसुन्धरा; स्वस्ति, श्रद्धा, कान्ति, तुष्टि, शान्ति, परेति— एते सर्वाः स्त्रीरूपस्य विभागाः स्मृताः। श्रीः, आचारः, कीर्तिः, क्रियाः, शोभा, तेजश्च— यद् क्रियायाः सारः, या च देवीनां मुख्यता, सा स्त्रीरूपं स्वभावतः शुद्धं शुद्धैव। तद् एव सत्यम्, तद् पण्डितैः प्रतिपाद्यते। देशाभावात्, कालाभावात्, मध्यभावाभावाच्च, नानावादात्, शत्रुराजभीतेः कारणाच्च, इदं मध्यरूपमिति विद्वांसः कथयन्ति। सुजातः पण्डितः कश्चन परस्त्रियं न पृच्छेत्। अधुना ब्रह्मणः आज्ञया अहं तव समीपं प्राप्तः। अहं स्वयमेव शङ्खचूडः, देवद्वेषीति प्रसिद्धः। गवां गणेषु, गोपालानां परिचारकनां च स्त्रीणां मध्ये अहं वर्ते। पूर्वजन्मस्मृतिं अहं जानामि, कृष्णमन्त्रबलात् एतद् वेद्मि। त्वं अपि राधिकाक्रोधात् भारतभूमौ जातासि। एवं उक्त्वा सः पुरुषः मौनं जगाम, महर्षे। ततो तुळसी सस्मितं प्राह— 'स्त्रियः सदा प्रियं कामात् इच्छन्ति। तव युक्त्या अहं खलु पराजिता। पितरः, देवा, बान्धवाश्च स्त्रीजयेन पुरुषं निन्दन्ति। ब्राह्मणः दशाहेन शुद्धिं यान्ति, जन्मवा मृत्यौ वा। शूद्रः मासेन, मिश्रजातकः वेदेषु मातृवत्। तस्य पिण्डदानं पितरः न स्वीकुर्वन्ति। तस्य ज्ञानं, तपः, जपः, यज्ञः, पूजाश्च किमर्थम्? त्वं अपि मया ज्ञानार्थं, विद्याबलविज्ञानाय, परीक्षितः। गुणहीनस्य, वृद्धस्य, अज्ञस्य, क्रोधात्यन्तयुक्तस्य, अशुभमुखस्य, मूढस्य, मूकस्य, क्लिबस्य, पापिनश्च— शान्तस्य, गुणयुक्तस्य, युवनः, विदुषः च— कन्यां रक्षित्वा यः कश्चन विक्रयेत्, स पापी तस्याः मूत्रपुरीषं भुङ्क्ते। ततः सः रोगयुक्तेषु जातिषु जन्म लभते।" एवं उक्त्वा तुळसी तपोवने मौनं समुपागच्छत्। ततो तुळसी, शङ्खचूडः, नारदश्च शिरसि प्रणम्य स्थिताः।