स तु कामी, नीचकुले जातः, धर्मशास्त्रार्थज्ञानविहीनः, तस्य चरित्रं पुराणेषु अनिर्णीतरूपेण वर्णितम्। या स्त्री आरम्भे मधुराभासिता, अन्ते तु पुरुषस्य विनाशकारिणी भवति। हृदयस्थिता तु तीक्ष्णधारवत्, परं सदा मधुरवचनप्रदा। स्वार्थसिद्ध्यर्थं स्वपतेः प्रति सदा विनता, अन्यथा तु सदा दुष्प्राप्या। बहिः स्वात्मनिष्ठा, परन्तु अन्तः कामसङ्कल्पयुक्ता, बहिः कपटवेषधारिणी। गर्विता, सहवासविहिना क्रुद्धा, कलहस्य मूलम्। मनसा सुसिद्धान्नं शीतं जलं च कामयन्ती। पुत्रे परमस्नेहं दर्शयति, तु तदा एव यदा सुखासक्तिः। वृद्धं, यः सहवासक्षमः न भवति, शत्रुतया पश्यति। तं कर्मणा भक्षयति, यथा कृमिः गोमयं। सदा कपटरूपिणी, दोषसमूहाधारः। तपस्याः मार्गे सदा विघ्नरूपा, मोक्षद्वारे तु सदा तालनिबद्धा। हरिभक्ते विघ्नकर्त्री, मायासमूहकुंभः। मायारूपा, मिथ्यावाक्यसम्पन्ना। मलमूत्रप्युषसमूहाधारः, सदा अपवित्रसङ्कलिता। मायारूपिणी, मायाविनः च, प्राचीनकाले ब्रह्मणा निर्मिताः। एवं उक्त्वा तुलसी नारदश्च मौनं उपगच्छताम्। ततः शङ्खचूड़ः उवाच— शृणु, सत्यम्, मिथ्या, मम वाक्यं च। ब्रह्मणा द्विविधा स्त्रीरूपा निर्मिता, या सर्वान् मोहयति। लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, सावित्री, राधिकाद्याः— स्त्रीरूपस्य सत्यम् अंशः एतेषु गण्यते। शतरूपा, देवहूति, स्वधा, स्वाहा, दक्षिणा; कुबेरपत्नी, वायुपत्नी, अदिति, दिति; अहल्या, अरुन्धती, मेना, तारा, मन्दोदरी, परा; पुष्टि, तुष्टि, स्मृति, मेधा, कालिका, वसुधरा; स्वस्ति, श्रद्धा, कान्ति, तुष्टि, शान्ति, परा; श्री, आचार, कीर्ति, क्रिया, शोभा, दीप्तिः; कर्मसारः, देवीनां मुख्यं यत्; यत् शुद्धतया अधिष्ठितम्, तत् स्वभावतः शुद्धम्। तद्वै स्त्रीरूपं सत्यम्, तद्विदः एवमाहुः। स्थानाभावात्, क्षणाभावात्, मध्याभावात्, विविधविचारात्, शत्रुराजभयात् च, तद् मध्यरूपं इति विद्वांसः कथयन्ति। कुलीनः पण्डितः परस्त्रीं न पृच्छति। अद्य ब्रह्माज्ञया अहं तव समीपं आगतः। अहं शङ्खचूड़ः देवद्वेषी स्वयम्। अष्टगोपसमूहेषु, गोपगोपीसेवकेषु, अहं सदा विद्यमानः।