तुलसी देवी भगवत्सन्निधौ विनयपूर्वकं वदति—सर्वज्ञस्य साक्षात् उपस्थिते मम किं लज्जा? अहं तुलसी, पूर्वं गोलोकवासी गोपी आसीत्। गोविन्दे स्नेहयुक्ता, तस्य संसर्गे तृप्तिं न लब्धा, मोहात् मूर्च्छिता अभवम्। तदा राधिकायाः कोपात्, सा गोविन्दं तिरस्कृत्य मां शप्तवती। ततः गोविन्दः माम् उवाच—“त्वं मम अंशः चतुर्भुजा भविष्यसि।” एवं उक्त्वा, देवेशः दृष्टिपथात् अन्तर्धानम् अगच्छत्। अहं नारायणं प्रियं शान्तस्वरूपं, शोभनरूपं दृष्टवती। ब्रह्मा उवाच—सः अंशः अत्यद्भुतदीप्तिमान् भारतवर्षे ‘अलभ्य’ इति नाम्ना जातः। राधिकायाः शापेन, सः दानववंशे जातः। गोलोकस्थे त्वां पूर्वं दृष्ट्वा, तस्य मनः कामेन व्याकुलम् अभवत्। सः पूर्वजन्मस्मरणेन तपः कृत्वा, वरप्राप्त्या त्वां प्राप्तवान्। अतः, हे शुभे, सौभाग्यशालिनी, तस्य पत्नी भव। नारायणस्य शापेन, अंशेन, दैवीयव्यवस्थया—त्वं सर्वपुष्पेषु अग्र्या, विष्णोः प्राणादपि प्रियासि भविष्यसि। वृन्दावने वृक्षरूपेण वृन्दा नाम्ना प्रसिद्धा भविष्यसि। वृक्षदेवतारूपेण, सदा कृष्णसहितं वासं करिष्यसि। इत्युक्त्वा, सा देवी हर्षपूर्णहृदया स्मितं कृत्वा शृणोति। तुलसी पुनः वदति—सत्यं वदामि, हे पितः, चतुर्भुजस्य विषये तथैव नास्ति। गोविन्दे असन्तुष्टा अस्मि, दैवयोगेन कामानुवृत्तिः विघ्नितम्। तस्य कृपया, दुर्लभः गोविन्दः punar लभ्यते। ब्रह्मा पुनः वदति—मम वरात्, त्वं राधिकायाः प्राणात् अपि प्रियासि भविष्यसि। राधिका आदेशं दास्यति, यत् तव प्रेम गोप्यं भवेत्। एवं उक्त्वा, सः देवीं षोडशाक्षरमन्त्रम् अददात्। सम्पूर्णं पूजनविधिं, पूर्वकृत्यविधानं च उपदिशत्। ब्रह्मा उपदेशात्, सा देवी बदरिकाश्रमस्थे विधिवत् पूजनं कृतवती। द्वादश दिव्यवर्षाणि, सा तपः पूजनं च अकरोत्। तपस्याः मन्त्रस्य च सिद्धौ, सा इच्छितं वरं प्राप्तवती। देवी, तुष्टचित्ता, तपःक्लेशं परित्यज्य, भोजनं कृत्वा, तृप्त्या शयनं कृतवती। नारायणः वदति—नवयौवनसम्पन्ना सा उत्तमा स्त्री स्तुत्यां अभवत्। कामदेवः पञ्चबाणैः तां समारोपयत्। तस्य सर्वाङ्गं रोमाञ्चितम्, कम्पितम्, नेत्रे रक्ते अभवताम्। क्षणं चिन्ता, क्षणं सुखनिद्रा, क्षणं चेतनावस्था, क्षणं विषादः, क्षणं दुःखेन भ्रमं कृत्वा, क्षणं गच्छति, क्षणं पुनः आगच्छति। पुष्पचन्दनशय्या कांटाकीर्णा अभवत्। निवासः निराकारः, वस्त्रं अग्निरूपम् अभवत्। निद्रायाः क्षणे, सा सती सुशोभितं पुरुषं दृष्टवती। तस्य सर्वाङ्गं चन्दनलेपनं, रत्नाभरणैः भूषितम्। सः प्रेमसुखस्य वर्णनं कृत्वा, पुनः पुनः तस्याः ओष्ठं चुम्बति स्म।