सः मनसा पद्मां कमललोचनां देवीम् स्तुतवान्। सा तु तस्य प्रति शप्तवती—"मम हेतोः त्वं स्वबन्धुभिः सह विनङ्क्ष्यसि" इति। एवं उक्त्वा सा योगबलात् स्वदेहम् उत्ससर्ज। तदा सः विस्मयाकुलः स्वचित्ते चिन्तयामास—"किं अद्भुतं मया दृष्टं, किं वा कृतं मया?" इति। कालान्तरे सा पुण्यशीला जनकस्य कन्या अभवत्। सा महातपस्विनी स्वपूर्वजन्मनः तपसा, विश्वेश्वरं सम्प्राप्य पूजयित्वा, स्वजन्मनः स्मरणं कृत्वा पूर्वतपःक्रमं च अनुस्मरति। सा पुण्यवती बहूनि वर्षाणि विविधानि तपांसि अकरोत्। सः च पुण्यात्मा रमणीयस्वरूपः, शान्तचित्तः, अतीव मनोहरः आसीत्। पितुः आज्ञया रघुवंशश्रेष्ठः सत्यव्रतः अभवत्। सः सीतया लक्ष्मणेन च सह सागरतीरे वसन् आसीत्। रामस्य दुःखमवलोक्य लक्ष्मणः अपि शोकाकुलः अभवत्। तदा अग्निः अवदत्—"सीताहरणस्य समयः त्वं प्रति सम्प्राप्तः।" वास्तवतः विधेः प्रभावः दुष्प्रतिघात्यः, तस्मात् भाग्यस्य बलात् अन्यत् नास्ति। "परीक्षासमये अहं पुनः सीतां त्वां दास्यामि" इति। एतानि वचांसि श्रुत्वा रामः लक्ष्मणाय न प्रकटयत्। अग्निबलात् सीता मायासीतारूपेण विनिर्मिता। तदा सः सीतां गृहित्वा, तस्याः प्रकाशेन भाषणं निषिद्धवान्। तस्मिन्नेव काले रामः काञ्चनमृगं ददर्श। रामः लक्ष्मणं वनान्ते जनकात्मजायाः रक्षार्थं स्थितं कृत्वा तं मृगं अनुसृत्य गतः। तदा मायामृगः "लक्ष्मण!" इति शब्दं व्याहरन्। वैकुण्ठद्वारे, तत्र सेवकः द्वारपालः, सनकादिभिः शप्तः राक्षसीरूपं प्राप्तवान्। सा तदा दुःखपूर्णं "लक्ष्मण!" इति शब्दं अशृणोत्। लक्ष्मणस्य गत्वा रावणः, यं निग्रहीतुं अशक्यः, रामस्य समीपं समुपेत्य, सीताहरणाय प्रवृत्तः। रामः लक्ष्मणं दृष्ट्वा वनमध्ये विषण्णः अभवत्। दीर्घकालं मूर्च्छितः सः पुनः तीव्रं विलप्य शोकमगात्। अनन्तरं, तटस्थेन गृध्रेण वार्तां प्राप्य, रघुकुलश्रेष्ठः लङ्कां गत्वा तं शत्रुं बाणेन हत्वा शीघ्रं अग्निपरीक्षां कारयामास। तदा छायारूपा सीता विनयेन अग्नये च रामाय च वाक्यं अब्रवीत्। अग्निः अवदत्—"अत्रैव तपसा स्वर्गलाभः भविष्यति" इति। तानि वचनानि श्रुत्वा सा पुष्करे तपः उपचक्राम। कालान्तरात् तपसा सायमग्निकुण्डात् उदतिष्ठत्। कृतयुगे सा वेदवती, कुशध्वजस्य पुण्यकन्या आसीत्। तस्याः छायारूपेण द्वापरयुगे द्रुपदकन्या द्रौपदी देवी अभवत्। नारदः अवदत्—"एवं, महाबाहो, सर्वसंशयं चित्तात् निष्कासय।" श्रीनारायणः अवदत्—"सा छाया, सौन्दर्ययौवनसमन्विता, अतीव दुःखिता आसीत्।" रामस्य च अग्नेः चाज्ञया सा तपः कृत्वा शंकरात् वरं याचितुम् आरब्धवती।