सा देवी एकस्मिन मन्वन्तरे पुष्करे दीर्घकालं तपः अकरोत्। तथापि सा तत्र न क्षीणा, सुष्ठु पुष्टाङ्गी, यौवनसौन्दर्यसम्पन्ना च अभवत्। अन्यस्मिन जन्मनि तस्याः पतिः हरिः स्वयमेव भविष्यति इति उक्तम्। एतत् श्रुत्वा सा कोपिता पुनः तपस्यायां प्रवृत्ता। तत्रापि दीर्घकालं तपः कृत्वा सा विश्वे वासं अकरोत्। तं दृष्ट्वा अतिथिसत्कारपूर्वकं पाद्यं दत्वा सा तस्य स्वागतं अकरोत्। तेन तदन्नं भुक्त्वा, स पापतमः तत्र समीपे स्थितः। तां उत्तमस्त्रीं, उन्नतवक्षःस्थलां दृष्ट्वा, ताम् कामबाणैः पीडितः, स दीनः मूर्छितः पतितः। सा धर्मात्मा, क्रोधदृष्ट्या तं स्थिरं कृतवती। स मनसा पद्माक्षीं देवीं स्तुतवान्। तया शप्तः—“मम हेतोः त्वं स्वजनैः सह विनश्यसि”—इति। एवमुक्त्वा सा योगबलात् शरीरं त्यक्तवती। स विचिन्तयन्—“किं अद्भुतं दृष्ट्वा, किं कृतं मया?”—इति। कालान्तरे सा धर्मात्मा जनकस्य कन्या अभवत्। सा महातपस्विनी, पूर्वजन्मतपसा, तपोबलात् जगन्नाथं सम्प्राप्य पूजितवती। सा जन्मस्मरणेन पूर्वतपस्याः क्रमं स्मरति। धर्मात्मा सा दीर्घकालं नानातपांसि अकरोत्। स धर्मात्मा, रम्यः, शान्तः, अतुलसौन्दर्यसम्पन्नः अभवत्। पितुः आज्ञापालनाय, रघुवंशश्रेष्ठः सत्यवादी अभवत्। स रामः सीतया लक्ष्मणेन च समुद्रतीरे स्थितः। रामं विषण्णं दृष्ट्वा, स अपि दुःखी अभवत्। तस्मिन्नेव काले अग्निः उक्तवान्—“सीताहरणस्य कालः त्वं प्राप्तः।” दैवम् अत्यन्तदुर्लङ्घ्यं, भाग्यस्य बलं नास्ति। परीक्षा समये पुनः सीतां दास्यामि। एतद् श्रुत्वा रामः लक्ष्मणाय तद् न उक्तवान्। अग्निबलात् सीता मायासीता कृतवती। स तां सीताम् आदाय, तस्याः स्पष्टवचनं निषिद्धवान्। तस्मिन्नेव काले रामः सुवर्णमृगं अपश्यत्। रामः लक्ष्मणं वनमध्ये जनक्याः रक्षायै स्थापयित्वा, मायामृगः “लक्ष्मण!” इति शब्दं अकरोत्। वैकुण्ठद्वारे एकः द्वारपालानां सेवकः, सनकादीनां शापात् राक्षसीरूपं प्राप्तवान्। तदा सा “लक्ष्मण!” इति दुःखपूर्णं शब्दं श्रुतवती। लक्ष्मणं गत्वा, रावणः अव्याहतः रामं समीपं आगच्छत्। रामः वनमध्ये लक्ष्मणं दृष्ट्वा विषण्णः अभवत्। दीर्घकालं मूर्चितः पतित्वा, पुनः तीव्रं विलापं अकरोत्। कालान्तरे, नदीतीरे गृध्रात् तं वार्तां प्राप्तवान्। लङ्कां गत्वा, रघुवंशश्रेष्ठः तं शरैः हत्वा।