सूतः महर्षिं शौनकं प्रीत्या सम्बोधयन्, तस्य प्रश्नानां क्रमं यथावत् विवृणोति। जन्म, चरित्रं, भारतस्य पुण्यभूमौ विचरणं, केन गृहे पुण्ये धर्मिष्ठे जन्म कस्याभवत्, ततः कः कुतः किमर्थं गतः, कस्य आग्रहात् पृथिव्याः भारहरणाय अवतारः कृतः, गोविषये किम् अकरोत्—एतेषां सर्वेषां विचित्राणां प्राचीनानां कथानां, वेदेष्वपि दुर्लभानां, सूतः शौनकस्य जिज्ञासां स्वज्ञानानुसारं, पृष्टं वा अपृष्टं, यथाशक्ति उत्तरं दातुम् उद्यतः। यः शिष्याय प्रश्नितं वा अप्रश्नितं यथावद् व्याख्यायति, स धर्मज्ञः इति सूतः मन्यते। सूतः स्वकथां आरभ्य उक्तवान्—"अहं पुण्ये क्षेत्रे आगतः, नारायणस्य आश्रमं प्रति गच्छामि। ब्राह्मणानां सभां दृष्ट्वा, अत्र आगत्य नमः समर्पितवान्। यः देवतां, ब्राह्मणं, गुरुम् अपश्यन्, मोहात् नमः न करोति, स धर्मतः वियुक्तः। हरीः ब्राह्मणरूपेण पृथिव्यां सततं विचरति, हे शौनक।" शौनकस्य सर्वे प्रश्नाः सूतस्य मनसि पूर्णतया ज्ञाताः, इच्छिताः च। एतत् पुराण, उपपुराण, वेदानां संशयान् विनुदति; कामार्थिनां कामान्, मोक्षार्थिनां मोक्षं च ददाति। ब्रह्मखण्डः सर्वस्य बीजम्, परमब्रह्मणः निरूपणम्। वैष्णवाः, योगिनः, साधवः—हे शौनक—नान्यः अन्यः, सर्वे एकत्वेन स्थिताः। साधवः साधूनां संगात् साधुत्वं प्राप्ताः, योगिनः योगिनां संगात् योगित्वं प्राप्ताः। तत्र देवदीनां, देवीनां, सर्वजीवानां उत्पत्तिः वर्ण्यते; जीवेषु कर्मणां फलानि, शालग्रामस्य निरूपणम्; प्रकृतेः स्वरूपं, तस्य विभागाः, गुणाः च। साधूनां, दुष्टानां शुभाशुभगमनानि वर्ण्यन्ते। गणेशखण्डे तस्य जन्मकथा, गणेश-भृगुसंवादे सर्वतत्त्वविवरणम्। तत्र श्रीकृष्णस्य जन्मकथा अपि, पृथिव्याः भारहरणं, लीला, अद्भुतं, शुभदर्शनम्। एवं, हे महर्षे, उत्तमं परमं पुराणं तुभ्यं कथितम्। सर्वे जनाः एतत् इच्छन्ति, एतत् श्रेयः, सर्वकामफलदं। पुराणेषु सारतमं, केवलं वेदानुसारम्। अतः, पुराणविदः एतत् ब्रह्मवैवर्तं इति कथयन्ति। गोलोके, सर्वरोगवर्जिते, कृष्णेन परमात्मना धर्मेण पुत्राय, स्नेहेन नारायणाय च दत्तम्। नारदः तद् व्यासदेवाय जाह्नवीतीरे दत्तवान्। सः तद् मम सिद्धभूमौ, रम्ये पुण्ये च दत्तवान्। एषः पुराणः अष्टादशसहस्रश्लोकसम्पन्नः, व्यासेन दत्तः; तस्य अध्यायश्रवणेन फलम् अवश्यं लभ्यते। शौनकः पुनः सूतं प्रार्थयति—"सर्वं विस्तारतः ब्रह्मखण्डं कथय।" सूतः हरिं, देवताः, द्विजातीन् प्रणम्य, सनातनधर्मान् उद्घोषयति। "यः परमब्रह्मखण्डः व्यासमुखात् श्रुतः, सः अहं वक्ष्यामि।" प्रलयकाले केवलं तेजःसमूहः आसीत्। तत् तेजः महत्तेजः भगवतः, स्वेच्छया कर्तुं समर्थस्य। तदुपरि गोलोकः, नित्यः, भगवत्स्वरूपः, हे शौनक—एवं सूतः ब्रह्मखण्डस्य आरम्भं करोति।