स तु मेघश्यामलवर्णः, नवजलदसन्निभः, सुन्दरः, चतुर्भुजः च दृष्टः। तस्य सर्वाङ्गानि चन्दनलेपनविभूषितानि, पीताम्बरधरः सः विराजमानः आसीत्। विद्यार्धरगणैः गीतनृत्योपसेवितः, स सुमुखः प्रहसितवदनः तेषां गायननर्तनयोः श्रवणेन प्रमुदितः अभवत्। तं महादेवः प्रणम्य, ब्रह्मा अपि सस्मितं प्रणतवान्। कश्यपः अपि महाभक्त्या तं स्तुत्वा प्रणिपत्य तिष्ठति स्म। सः चन्द्रशेखरं सुखासीनं, रम्ये आसने स्थितं, विश्रान्तं अपश्यत्। सत्त्वगुणप्रभावात् कोपशून्यः, प्रसन्नः, सुमुखः, प्रमुदितः च सः महेश्वरः आसीत्। शान्तचित्तः सः, देवसभायां तस्मै तुष्टाय वदति स्म। श्रीभगवान् उवाच— "लोकवेदार्थं शमं च त्वां पृच्छामि। तपसां फलदाता त्वं, सर्वसम्पदां प्रदाता च। त्वमेव विद्याधिपः, सर्वज्ञः; तव समीपे विद्यां व्यर्थं किमर्थं पृच्छेयम्? त्वमेव वाङ्मूलं, प्रश्नमूलं, शास्त्राधारः च।" ततः श्रीमहादेवः उवाच— "सूर्यः शप्तः, तेन शास्त्रविरोधः अभवत्। सः पुत्रशोकात्, पितृस्नेहार्द्रः, सूर्यं नाशयितुमुत्थितः। ये त्वां ध्यानतः वा वचसा वा शरणं यान्ति, ये च साक्षात् शरणागताः, तेषां फलस्य वर्णने किं प्रयोजनम्, भगवन्? मम भक्तस्य का गतिर्भविष्यति? तद्वद, विश्वेश्वर!" श्रीभगवान् उवाच— "त्वं शीघ्रं वैकुण्ठात् राजलोकं गच्छ, अर्धघटिकायाम्। वृषध्वजधारी कालप्रभावात्, अतिदारुणेन, मृतः। तस्य द्वौ पुत्रौ—धर्मध्वजः च कुशध्वजः च—उभौ महातेजस्विनौ। राज्यसम्पत्तिहीनौ, तौ पद्माराधनपरौ तपस्विनौ अभवताम्। तदा तौ, ऐश्वर्ययुक्तौ, नृपतिश्रेष्ठौ भविष्यतः।" एवं उक्त्वा, सः लक्ष्म्या सह अन्तःपुरं प्रविवेश। शिवः अपि शीघ्रं तपस्यायै प्रययौ। नारायणः उवाच— "तयोः अभिलषितं वरं प्रतिग्रहीतम्। महालक्ष्म्याः प्रसादात् तौ भूमिपालौ अभवताम्। कुशध्वजस्य भार्या मालावती नाम सती देवी आसीत्। सा भूमिसम्बन्धात् ज्ञानवती जाता, वेदध्वनिं विशदं कृत्वा सुतिकागृहे समुत्थिता। सा कन्या जातमात्रा वेदस्वनं व्याहरति स्म। जातमात्रा स्नात्वा, सा तपस्यै वने प्रविश्य, पुष्करे मन्वन्तरमेकं तपः अकरोत्। तत्रापि सा पुष्टाङ्गी, न कृशा, नवयौवनसमन्विता आसीत्। अन्यजन्मनि तस्याः पतिः हरिरेव भविष्यति।" एवं श्रुत्वा सा कोपिता, पुनः तपः अकरोत्। तत्र दीर्घकालं तपस्यन्ती सा विश्वे वसति स्म। तं दृष्ट्वा, सुस्वागतम्, पाद्यं दत्त्वा, तस्मै अर्पयामास। तेन तद्भुक्तं, पापिष्ठः सः समीपे स्थितः। तां च स्तनभरनम्रां रम्यां दृष्ट्वा, कामबाणपीडितः सः मूर्च्छितः पपात्। सा तु साध्वी, कोपदृष्ट्या, तं स्थाणुत्वेन चकार।