नारायणः एवम् उक्तवान्— हिरण्याक्षस्य वधं कृत्वा, भगवान् महावराहः अधःस्थलात् पृथिवीं उद्यम्य, तां समुद्रस्य जलराशौ पद्मपत्रवत् स्थापयामास। तत्र तां देवीं दृष्ट्वा, काममयः हरिः, कामेन पूर्णः, रमणीयं शय्यासनं निर्माय, परमसुन्दरं रूपं धारणं च अकरोत्। तस्याः हर्षपूर्णस्पर्शात्, सा सुन्दरी विस्मृतवती, विष्णोः शरीरस्य आलिङ्गनात् दिवा रात्रिः न ज्ञातवती। ततः स्वलीलया भगवान् पूर्वरूपं च वराहरूपं च स्वीकृतवान्। तस्य पूजनविधिः, उत्थापनक्रमः च अपि उक्तः। धूपैः, दीपैः, नैवेद्यैः, सिंदूरलेपनैः च पूजनं कर्तव्यम्। जलोदयकाले, जलार्पणकाले, गृहनिर्माणारम्भे, गृहप्रवेशे च, ऋषयः, मनवः, देवाः, सिद्धाः, मनुष्याः च अत्युत्साहेन तां पूजयन्ति। महावराहः उक्तवान्— सर्वे ऋषयः, मनवः, देवाः, सिद्धाः, मनुष्याः च अन्ये च, तव पूजनं श्रद्धया कुर्वन्ति। वसुधा देवी उवाच— हे प्रभो, तव केवलं लीलया चराचरं विश्वं स्थितमस्ति। पूजायां तां पूज्यां यज्ञसूत्रं, पुष्पं, पुस्तकं, तुलसीपत्रं, गोरोचनं, चन्दनं, शालग्रामजलं च अर्पयन्ति। भगवान् उक्तवान्— तव दिव्यशतवर्षाणि एकसूत्रवत् प्रवर्तन्ति। एतद्वचनं उक्त्वा, भगवान् मौनं धारणं अकरोत्। सर्वे तस्य आदेशेन पृथिव्याः पूजनं कृतवन्तः। मूलमन्त्रेण नैवेद्यादीनि समर्पितवन्तः। नारदः पप्रच्छ— सर्वेषु पुराणेषु एष रहस्यम् अस्ति; अहं श्रोतुम् इच्छामि। नारायणः प्रत्युवाच— ततः ब्रह्मणा, पूर्वं पृतुना, अग्रगण्यैः ऋषिभिः, मनुभिः, नारदादिभिः च तस्याः पूजनं कृतम्। "ॐ ह्रीं श्रीं वां वसुधायै स्वाहा" इति मन्त्रेण पूजनं कर्तव्यम्। सा देवी शुक्लचम्पकसदृशी, शतचन्द्रप्रभया दीप्तिमन्ती, रत्नाधारिणी, रत्नपूर्णा, रत्नसम्पद्वती। एतया ध्यानविधया सा देवी सर्वैः पूजनीया। भगवान् विष्णुः उक्तवान्— विजयायां, पराजयायां, विजयाधारे, विजयस्वरूपे, विजयप्रदायां च तस्याः पूजनं कर्तव्यम्। हे सर्वाधार, सर्वबीज, सर्वशक्तिसम्पन्ने! हे सर्वधान्यनिलये, सर्वधान्यसमृद्धे, सर्वधान्यप्रदायिनी! हे शुभे, शुभाधारे, शुभस्वरूपे, शुभप्रदायिनी! हे पृथिवि, सर्वभूमिसम्पदधारिणि, भूमिपालानां परमाश्रये! यः तां पूज्यां स्तोत्रं जपति, सः पुण्यं भूमिदानस्य लभते। जलखने, भूमिखने, श्राद्धे परभूमौ, सर्वे पापान्मुक्तिः भवति। स्तोत्रजपेन पण्डितः पापात् विमुक्तः भवति। नारदः पुनः पप्रच्छ— परभूमौ श्राद्धं, कूपे श्राद्धं, कूपोत्पन्नं, जलखने, भूमिखने, बीजानां त्यागे, अथवा अन्यं पृथिविसंबन्धितं पापं, यद् अतिपापम् उच्यते, तत् कथं शुद्धिः? नारायणः प्रत्युवाच— सः विष्णोः देवालयं गच्छेत्, सायं विधिना शुद्धः, ब्राह्मणार्थं।