स भगवान् तस्यै दुर्लभं सर्वेषां सारभूतं वरं दत्तवान्। सदा सौभाग्यसम्पन्ना मान्या, प्रेम्णा च पूज्या, गौरवेन च शोभिता सा बभूव। सा मया सर्वोत्कृष्टा, सर्वपूज्या, स्तुत्या च पूजिता अभवत्। इति उक्त्वा, लोकनाथः स भगवान् तां चेतनां सृष्टवान्। या या देव्योऽस्याः सेवां प्राप्य पूजिता अभवन्, ताः सर्वाः हिमालये सहस्रसंवत्सरं तपः कृतवत्यः। सरस्वती गन्धमादनगिरौ तपः अकरोत्। लक्ष्मीः पुष्करे दिव्यशतयुगानि तपः कृतवती। सावित्री मल्याचले तपः कृत्वा द्विजैः पूज्या अभवत्। प्राचीनकाले शंकरः शतमन्वन्तराणि तपः अकरोत्। विष्णुः अपि शतमन्वन्तराणि तपः कृत्वा रक्षकः अभवत्। शेषः भक्त्या एकमन्वन्तरं तपः अकरोत् हे नारद। वायुः अपि दिव्यशतयुगानि भक्त्या तपः कृत्वा शुद्धः अभवत्। एवं कृष्णस्य तपसा सर्वे देवाः पूजिताः अभवन्। इति सर्वं पुराणमागमं च ते कथितम्। ततः नारदः उवाच—पतनकाले या स्वाभाविकी प्रलयः सा निरूपिता। तस्मिन्काले पृथ्वी न दृश्यते इति श्रूयते। सा पृथ्वी अदृश्यत्वं प्राप्ता—कुतः सा तदा स्थितवती? कथं सा पुण्या सन्मान्या सर्वाधाराभूताऽभिविजयिनी च अभवत्? श्रीनारायणः उवाच—सर्वेषु प्रलयेषु सृष्टिः च लयः च भवतः। पृथ्वीस्य उत्पत्तिं शुभाशुभस्वरूपां शृणु। केचित् मन्यन्ते सा मधुकैटभमज्जायाः सम्प्रसूता इति। तौ मधुकैटभौ पुरा युद्धे विक्रमेण तुष्टौ विष्णुम् अपृच्छताम्। तयोः जीविते सा पृथ्वी स्पष्टं प्रकटिता इति श्रूयते। सा मेदिनीति विख्याता—तयोः मतं शृणु। अहं तस्याः सर्वसम्मतं सार्थकं च जन्म ते वक्ष्यामि। यः महाविष्णुरात्मा सलिलेषु चिरकालं स्थितः, तस्य महापुरुषदेहात् सा पृथ्वी स्पष्टं सम्प्रसूताऽभवत्। स भगवान् तस्य देहस्य रोमकूपेषु प्रविष्टवान्। प्रत्येककूपे सा पृथ्वी गुहासु स्थिता अभवत्। सृष्टिकाले सा सलिलात् उद्भूता प्रकटिता अभवत्। प्रत्येकब्रह्माण्डे सा पर्वतवनसमेता दृश्यते। सा हिमालयेन मेरुणा च, ग्रहचन्द्रसूर्यैश्च सहिताऽस्ति। तीर्थयात्रास्थलेन भारतवर्षेण च सा संयुक्ता। तस्याः अधस्तात् सप्तपातालानि, तेषां उपरि ब्रह्मलोकः। एवं सर्वे लोकाः पृथ्व्यां सृज्यन्ते। एते लोकाः कृत्रिमाः स्वाभाविकाश्च विनश्यन्ति। महापुरुषप्रभवसृष्टौ सर्वं कृष्णेनैव सृष्टम्। या देवी पृथ्वीश्वरी सा देवैः वाराहीरूपेण पूजिता। सा शास्त्रैः विष्णोः वाराहरूपपत्नीति प्रतिष्ठिता। नारद उवाच—वाराहेण या सर्वाधारभूता वाराही तेन सह संयुक्ता।