नारदः, लोकानां प्रभुः, सरस्वत्यै उवाच — “त्वं शिवस्य स्थले, ब्रह्मणः स्थले, गङ्गायाः स्थले गच्छ।” ततः नारदः विवेचनपूर्वकं धर्मपत्नीविषये उक्तवान् — “यस्यान् पत्नी सहजमार्गणी, साध्वी, पतिसंनिष्ठा च, सः पुरुषः मुक्तः, शुद्धः, सुखी च भवति।” इति उक्त्वा, नारदः मौनं समास्थितः। अनन्तरं सर्वे देव्या विचिन्त्य, क्रमशः प्रभुं प्रति वाक्यं प्रायच्छन्। सरस्वती उवाच — “यदि साधुवरः पतिः स्त्रियं परित्यजति, ताः स्त्रियः कुत्र वसन्ति?” ततः सा प्रत्ययेन उक्तवती — “भारते योगेन देहम् परित्यज्यामि।” गङ्गा अपि उवाच — “अहं देहम् त्यजामि; दोषरहिताय मृत्युदानं दत्तुम् इच्छामि। यः इमं लोके दोषरहिताम्, प्रेमयुक्तां स्त्रीं त्यजति, सः निन्दनीयः।” ततः लक्ष्मी उवाच — “प्रभो, अस्माकं कृपां दत्तुम्, तथा प्रभोः क्षमां दत्तुम्। यदि भारतीकृतशापेन अहं भागेन भारते गच्छामि, तदा पापिनः स्नानेन मज्जनेन पापं मयि दास्यन्ति।” पुनः सा उवाच — “भागेन अहं तुलसी नाम्ना धर्मध्वजस्य साध्वी कन्या भविष्यामि। वृक्षरूपेण तस्य अध्यक्षदेवता च भविष्यामि।” यदि सरस्वतीकृतशापेन गङ्गा भारते गच्छति, अथवा गङ्गाकृतशापेन सरस्वती भारते गच्छति, तदा सरस्वती ब्रह्मणः निवासं गच्छतु, गङ्गा शिवमन्दिरं गच्छतु। इत्युक्त्वा लक्ष्मी प्रियस्य चरणौ धृत्वा नमस्कृतवती। ततः पद्मनाभः तस्याः तेजः स्ववक्षसि आक्र्ष्य, तां सम्बोधितवान्। नारायणः उवाच — “सर्वेषां समत्वं करिष्यामि; शृणु कार्यक्रमम्। भारती भागेन नदीरूपेण भारते गच्छतु। गङ्गा, भागीरथेन आनीता, भारते गच्छतु। तत्र सा चन्द्रशेखरस्य दुर्लभं मुकुटं लप्स्यते। त्वं, कमलजः, भागेन तेजसा भारते गच्छ। यदा कलियुगस्य पञ्चसहस्रवर्षाणि गच्छन्ति, तदा मोक्षः भविष्यति। यः आपद् सम्पदः कारणं, सर्वेषां जीवात्मनां उपस्थास्यति।” “येषां भक्तानां मम मन्त्रपूजायाः स्नानमज्जनं च, तेषां पृथिव्यां तीर्थानि अनन्तानि। ये मम भक्ताः मन्त्रभक्त्या पूजयन्ति, ते भारते यावत् अस्ति तावत् विचरन्ति। यत्र मम भक्ताः निवसन्ति, पादप्रक्षालनं कुर्वन्ति, तत्र —” “स्त्रीघ्नः, गोघ्नः, कृतघ्नः, ब्राह्मणघ्नः, गुरुपत्नीगामी च, एकादशीव्रतत्यागी, सन्ध्योपासना-विस्मरः, नास्तिकः, शस्त्रजीवी, लेखनजीवी, धावकः, यज्ञकारी शूद्रः, विश्वासघातकः, मित्रविनाशकः, मिथ्याशपथदाता, ऋणग्रस्तः, व्याजदायिन्, परस्त्रीगामी, व्यभिचारिण्याः पति, शूद्रपाककर्ता, देवालयपुरोहितः, ग्रामयज्ञपुरोहितः, अश्वत्थविनाशकः, मम भक्तनिन्दकः, मातापितृपत्नीभ्रातृपुत्रकन्ययोः अनवलीकृतः, श्वशुरश्वशुर्याः अनवलीकृतः, देवब्राह्मणार्पितन्यासस्य चौरः —” एते सर्वे, नारद, मम भक्तानां पादप्रक्षालनस्थले स्नानमज्जनं कुर्वन्तः, तेषां पापानि नश्यन्ति। इति कथा, नारदस्य प्रसन्नवाक्यैः, देवीनां प्रणयवाक्यैः, श्रीनारायणस्य धर्मनिदेशैः च, भारते तीर्थानां, नदीनां, देवीभूतानां महिमा प्रकाशितः।