श्रूयताम्। या ज्ञानरूपेण सरस्वती, या जलमधि सन्निहिता, या मनुष्यैः पृथिव्यां प्राप्ता, सा धन्या। ये मानवाः भारतवर्षे पापिनः अपि सन्ति, ते यत्र क्रीडया स्नानं कुर्वन्ति, तत्र सर्वथा शुद्धिं लभन्ते। चतुर्दश्यां, पौर्णमास्यां, अक्षये दिने दिवसस्य अन्ते च, यः कश्चन तत्र स्नानं करोति—चेतसा वा, अनादरेण वा, श्रद्धया वा—सः पुण्यं लभते। ये च एकमासं सरस्वतीमन्त्रम् उच्चारयन्ति, ये च प्रतिदिनं सरस्वतीतोये स्नानं कुर्वन्ति, शिरः मुण्डयन्ति च, तेषां पुण्यकथां किंचित् उक्तम्। एवं भारतस्य गुणस्तुतिम् अल्पतः निगदितवान्। सुतिः उवाच—पुनः, हे शौनक, तस्य संशयस्य निवारणाय सः शीघ्रं पप्रच्छ। नारदः उवाच—अंशेन कलहेन च पुण्यदायिनी या नदी जाता। एतेषां पुण्यकथानां सारश्रवणेन मम जिज्ञासा वर्धते। कथं गङ्गया सरस्वती, या पूज्यमाना आसीत्, शप्ताभूत्? तयोः द्वयोः तेजस्विन्योः कलहे हेतुः श्रोतुं रमणीयः। नारायणः उवाच—तस्याः केवलं स्मरणेन सर्वपापेभ्यः विमुच्यते। लक्ष्मीः, सरस्वती, गङ्गा—एता अपि हरेः पत्न्यः। कदाचित् गङ्गा विष्णोः मुखं निरीक्ष्य, तं परमानन्देन अवलोक्य, भगवान् क्षणमेकं सस्मितम्। पद्मा, या शुद्धिस्वभावा, तया मन्दस्मितेन उपदिष्टा। रक्तोष्ठी रक्तलोचना च सा गङ्गायै स्वपतये वाक्यम् अब्रवीत्। सरस्वती उवाच—धर्मिष्ठानां, प्रमुखानां, प्रतिकूलानां पापिनां च, हे गदाधर, अहम् अवगता यत् गङ्गा अधिकभाग्यवती। गङ्गायाः पद्मया च स्नेहः अतीव गौरवाय। अधुना किमर्थं जीवितव्यं, एतादृश्या दुर्भाग्यवती सती? बुद्धिमन्तः त्वां, हे सर्वेश, शुद्धस्वभावम् आहुः। सरस्वत्याः वचनं श्रुत्वा, तां च कोपयुक्तां दृष्ट्वा, नारायणः निर्गम्य, गङ्गा निर्भयेन रोषेण वाक्यम् अब्रवीत्। "हे लज्जारहिते, कामपूर्णे, किमर्थं पत्यौ गर्वं दर्शयसि? अद्य तव अपमानं हरिसन्निधौ करिष्यामि।" इति उक्त्वा, सा करं समुत्थाप्य गङ्गायाः केशान् ग्रहीतुं प्रववृते। वाणी, महाक्रोधेन पूर्णा, पद्मां शशाप। "त्वं यत् दुष्टं कृतवती, अतः परं वाक्यं न वक्तव्यम्।" शापं श्रुत्वा, देवी न शप्तवती, न च कोपिता अभवत्। ताम् अतीव क्षुभिताम्, कोपात् कम्पमानवदनाम् दृष्ट्वा, गङ्गा उवाच—"एषा देवी वागीश्वरी कठोरवाचिनी, कलहप्रियापि। यद्यद् शक्तिः, यद्यद् सामर्थ्यं तस्याः अस्तु, सः स्वशक्तिं मम शक्त्या तुलयतु।" "सा मृत्युलोकं गच्छतु, यत्र पापिनः वसन्ति।" इति उक्त्वा, सरस्वती तां शशाप। तस्मिन्नेव क्षणे, भगवतः आगमनम् अभवत्। सः सरस्वतीं हस्तेन गृहित्वा, स्ववक्षसि उपावेशयत्। तयोः शापकलहस्य रहस्यं निशम्य, एवं पुण्यकथायां सरस्वत्याः गङ्गायाः च विवादः, शापः च, भगवतः सान्निध्ये, सम्प्राप्तः।