ततः श्रीभगवानात्मा श्रीकृष्णः परमेश्वरः तत्र आगतः। तेन परमात्मना आज्ञापितः ब्रह्मा तां स्तोतुं प्रवृत्तः। अथ अनन्तं तं एकविद्यां पृथिव्या याचितवत्याः समये, कश्यपस्य आज्ञया सः अपि भयभीतः त्वां स्तोतुं आरब्धवान्। व्यासः वाल्मीकिं पुराणसूत्रे पृष्टवान्। ततः तव अनुग्रहेण मुनिश्रेष्ठः तद्ग्रन्थं निर्मितवान्। पुराणसूत्रं श्रुत्वा, कृष्णयुगे जातः व्यासः, तव वरप्राप्त्या काव्येषु अग्रणी अभवत्। सः अनन्तरं वेदविभागांश्च पुराणानि च रचयामास। स्वल्पक्षणं त्वां ध्यात्वा, भगवान् तस्यै विद्यां दत्तवान्। सहस्रं दिव्यानि वर्षाणि पुष्करे त्वां ध्यात्वा, सः शब्दविद्यां तस्यार्थं च सुरेशाय उपदिशत्। ये शिष्याः उपदिष्टाः, ये च महर्षयः अध्ययन्, ते सर्वे त्वां स्तुवन्ति पूजयन्ति च, मनुना मनुपुत्रैश्च सह ऋषिप्रवरा अपि। सहस्रशिराः पञ्चवक्त्रः चतुर्मुखश्च मोहं प्राप्तवन्तः। एवं उक्त्वा, याज्ञवल्क्यः भक्तिनम्रग्रीवः अभवत्। तदा सा, ज्योतिर्मयी सती, तेन अदृष्टा, तस्मै प्रत्यभाषत। यः संयम्यात्मानं, याज्ञवल्क्यकृतं वाणीस्तोत्रं पठति, महानपि मूढः, मन्दबुद्धिरपि, यदि संवत्सरं पठेत्, तस्यापि कल्याणं भवति। नारायणः उवाच—गङ्गायाः शापात्, कलहात्, विवादात् च, हे भारतनद्यः, सा पुण्यदा, धर्ममाता, तीर्थस्वरूपिणी च। तपस्विषु सा तपःस्वरूपा, तप एव रूपं धारयति। ज्ञानरूपे सा सरस्वती, जले सन्निहिता, ये मानुषाः तां पृथिव्यां प्राप्नुवन्ति, ते अपि भारतवर्षे पापिनः, क्रीडया स्नात्वा शुद्धिं यान्ति। चतुर्दश्यां, पौर्णमास्यां, दिवसान्ते अक्षये दिने, यः कश्चित् तत्र स्नाति, चाहे लीलया, उदासीनः, श्रद्धया वा, यः अपि मासमेकं सरस्वतीमन्त्रम् उच्यते, यः अपि प्रतिदिनं सरस्वतीतोये स्नात्वा शिरः श्मशृणोति, तस्य पुण्यकथायाः किंचित् कीर्तितम्। सौतिः उवाच—पुनः, हे शौनक, सः शीघ्रं संशयं निवर्तयितुं पप्रच्छ। नारदः उवाच—अंशतः कलहेन च पुण्यदा नदी जाता। एतेषां पुण्यकथानां सारं शृण्वन् मम कौतूहलं वर्धते। कथं गङ्गया सरस्वती शप्ताऽभूत् या पूजिता आसीत्? तयोः तेजस्विन्योः विवादकारणं श्रोतुं रमणीयम्। नारायणः उवाच—तस्याः केवलं स्मरणेन सर्वपापेभ्यः विमुक्तिः स्यात्। लक्ष्मीः सरस्वती गङ्गा च, एता हरिपत्न्यः अपि। कदाचित् गङ्गा विष्णोः मुखं निरीक्ष्य। भगवान् तस्याः मुखं दृष्ट्वा, क्षणं प्रमुदितः स्मितवान्। पद्मा, या शुद्धिस्वरूपा, तया मृदुस्मितेन निर्देशिता। तदा रक्ताधरया रक्तलोचनया सा पतिं गङ्गां प्रत्युवाच। सरस्वती उवाच—धर्मिणां श्रेष्ठानां च, विपरीतानां पापिनां च, हे गदाधर, अहं जानामि—गङ्गा अधिकं सौभाग्यवती।