सर्वे देवाः, मनवः, नृपाः, मनुष्याश्च तथैव तदनुष्ठानं कृतवन्तः। तदा नारदः उवाच—याज्ञिकेषु पूजाविधिषु यानि नैवेद्यपुष्पचन्दनादीनि द्रव्याणि प्रयुज्यन्ते, तानि मे ब्रूहि, हे वेदविदां श्रेष्ठ, श्रवणलालसः अस्मि। नारायणः प्रत्युवाच—विश्वजननीं सरस्वतीं पूजयितुं विधिः सन्दर्श्यते। माघमासस्य शुक्लपक्षे पञ्चमी तिथौ वा, विद्याप्रारम्भदिने वा, स्नात्वा नित्यकर्म समाप्य भक्त्या घटं स्थापयेत्। तत्र गणेशं, सूर्यं, वह्निं, विष्णुं, शिवं, शिवां च, यथाविधि ध्यात्वा, बाह्ये घटे तान् ध्यायेत्। यानि यानि वेदेषु पूजानैवेद्यादिकं निर्दिष्टं, तानि सर्वाणि समर्पयेत्—नवनीतम्, दधि, दुग्धम्, लाजाः, तिलशर्कराकृतानि, स्वस्तिकं, शर्करा, अक्षताः शुक्लाः, सुसिद्धाः, सर्पिः, लवणयुक्तं हविः, विविधान्नानि, अपूपाः, स्वस्तिकं, पक्कमाम्रम्, नारिकेलं, तस्य जलम्, कुङ्कुमं, शुण्ठी, कालदेशानुसारिणि पक्वफलानि, शुक्लानि, सुसंस्कृतानि, सुरभिणि शुक्लपुष्पाणि, गन्धयुक्तं शुक्लचन्दनं, शुक्लपुष्पमालाः, मुक्तामण्याद्यभूषणानि। यद् यद् शास्त्रेषु दृष्टं श्रुतं वा, वेदेषु प्रशस्तं रमणीयं ध्यानं, तेन सरस्वतीं ध्यात्वा—या शुक्लवर्णा, हसितमुखी, परमसुन्दरी, वह्निशुद्धवस्त्रधारिणी, सर्वदेवैः, ब्रह्मविष्णुशिवादिभिः भक्त्या पूजिता—एवं मूलतः ध्यात्वा, ज्ञानी सर्वं समर्पयेत्। यस्याः सा देवी इष्टा, तस्य सर्वदा कल्याणं भवति, हे मुनिश्रेष्ठ। सर्वेषां होमद्रव्याणां मूलं तु परमं वेदसम्मितंाष्टाक्षरं मन्त्रं, चतुर्थीविभक्त्या सरस्वत्याः, वह्निपत्नीसमेतं च। स मन्त्रः—"श्रीं ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा" इति। यं मन्त्रं पुरा दयासिन्धुः नारायणः वाल्मीकेः प्रदत्तवान्, भृगुणा शुक्रम् पुष्करे सूर्योत्सवे दत्तम्, ब्रह्मणा तुष्टेन भृगवे बदरिकाश्रमे, विभाण्डकेन ऋष्यशृङ्गं मेरौ, शिवेन कणादाय गौतमाय च, शेषेण पाणिनये, भरद्वाजाय च दत्तम्। एतं मन्त्रं चतुर्लक्षजपेन सिद्धिं प्राप्नोति जनः। शृणु, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, या कवचं सृष्टिकर्त्रा प्राचीनकाले दत्तम्। भृगुः उवाच—सर्वज्ञ, सर्वसृष्टिकर्ता, सर्वपूजित, मे सरस्वत्याः विश्वविजयीं कवचं ब्रूहि। ब्रह्मा उवाच—एतत् वेदसारं, श्रवणसुखं, वेदेषु भाषितं, वेदैः पूजितं। कृष्णेन मया वृन्दावनवनान्तरे गोलोकस्थेन उक्तम्। एतत् परमगुह्यं, परमं, कल्पवृक्षसमानम्। एतत् गृह्य जप्य च, बृहस्पतिः मेधावी अभवत्। जपधारणाभ्यां वाल्मीकि कवीनां श्रेष्ठः अभवत्। कणादः, गौतमः, कण्वः, पाणिनिः, शाकटायनश्च, एतत् गृह्य, वेदान् सर्वाणि पुराणानि च व्यभजन्। शातातपः, संवर्तः, वसिष्ठः, पराशरश्च अपि एवं कृतवन्तः।