ऊर्ध्वं सप्त स्वर्गलोकाः ब्रह्मलोकसहिताः स्थिताः। पृथिव्याः उपरि भूर्लोकः, तस्मात् परं भुवर्लोकः च विराजते। ततोऽपि ततोऽपि तपोलोकः, ततः परं सत्यलोकः अस्ति। एवं सर्वमिदं बहिरन्तरं च कृत्रिममेव। यथा जलस्य फेनबिन्दवः क्षणिकाः भवन्ति, तथैव विश्वसमूहाः अस्थिराः दृश्यन्ते। नूनं रोमकूपेषु प्रत्येकस्मिन् अण्डकं विराजते। तेषु अण्डकेषु प्रत्यक्षं ब्रह्मा, विष्णु, शिवः च अन्ये च देवाः सन्ति। दिशां पालकाः, लोकपालाः, तारा, ग्रहाः च तत्रैव संस्थिताः। कालक्रमेण स विराट् पुनः पुनः ऊर्ध्वं निरीक्ष्य चिन्तायाम् मग्नः अभवत्, क्षुधया पीडितः पुनः पुनः अक्रन्दयत्। तत्रैव ब्रह्मा अनन्तं ज्योतिः अपश्यत्। स तु भगवान् भक्तजनानां अनुग्राहकः, हसितवदनः, वेणुं धारयन्, तत्र प्रकटितः। तेन प्रसन्नेन वरदेन तस्मै यथासमयं वरः दत्तः— “वत्स, त्वं अनन्तकोटिब्रह्माण्डनिवासः भव, प्रलयपर्यन्तं, व्याधिहीनः, मृत्युरहितः, जराशोकादिदुःखवर्जितश्च।” एवं उक्त्वा भगवान् दक्षिणकर्णे महत् षडक्षरं मन्त्रं शशंस। ओमित्याद्यं चतुर्थ्यन्तं कृष्णद्वयं च तेनोक्तम्। मन्त्रदानेन पश्चात् भगवान् अन्नप्रदानस्य व्यवस्था चकार। प्रत्येकब्रह्माण्डे वैष्णवेन नैवेद्यरूपेण अन्नं दातव्यम्। निर्गुणे स्वे, यः पूर्णतमः तमः अपि अस्ति, यः कश्चित् नैवेद्यं ददाति, येन देवेन, तत् सर्वं तस्मै प्रतियच्छति। मन्त्रं दत्त्वा भगवान् पुनः तं सम्बोधितवान्। कृष्णवचनं श्रुत्वा महाविराट् सस्मितम् प्रत्युवाच— “यावज्जीवितं मम, क्षणमपि वा दीर्घकालं वा, यो जनः त्वयि भक्तिसंपन्नः, स जीवन्मुक्त एव। पाठस्य, तपस्याः, यज्ञस्य, पूजार्थस्य वा किम् प्रयोजनम्? यस्य कृष्णभक्तिः नास्ति, तस्य जीवितं व्यर्थम्। यावत् आत्मा शरीरे तिष्ठति, तावत् शक्तिसंपन्नः भवति। त्वं हि सर्वात्मा, प्रकृत्याः परः, महाभाग्यशाली च।” इति उक्त्वा तत्र बालः नारदः मौनं गच्छति स्म। श्रीकृष्णः उवाच— “कोटिब्रह्मणां प्रलयेऽपि तव पतनं न भविष्यति। अंशतः प्रत्येकब्रह्माण्डे विराट् भव, वत्स। ब्रह्मणः ललाटे, एकादश रुद्राश्च सन्तु। तेषु काले कालाग्निरुद्रः संसारविनाशकः। मम वरेण त्वं सदा मयि भक्तियुक्तः भविष्यसि। मम शोभनमाता मम वक्षसि विश्राम्यति।” ततः स वैकुण्ठं गत्वा ब्रह्मणं शंकरं च अवदत्। श्रीकृष्णः पुनरुवाच— “महाविराटः कूपे, लघुसृष्टिकर्तुः च कूपे, शृणु। गच्छ वत्स, महादेव, ब्रह्मणः ललाटात् उत्पन्नो भव।” इति उक्त्वा लोकनाथः, सृष्टिपुत्रः, तत्र मौनं जगाम। महाविराटः कूपे, अण्डमध्ये, जलमण्डले स सर्वं संप्राप्तम्।