महासंयोगेन देवी श्रमिता सती, तस्याः श्वासः उत्पन्नः। तस्याः निष्क्रान्तः श्वासः सर्वस्य आधारः अभवत्। तदेव देहिनः वायोः वामपार्श्वात् प्रियतमा जीवितस्य उत्पन्ना। प्राणः, अपानः, समानः, उदानः, व्यानः च तत्र प्रकटिताः। तस्याः स्वेदात् जलाच्च महादेवः वरुणः अभिजातः। ततः कृष्णशक्तिः कृष्णात् पुत्रं समजनयत्। सा देवी कृष्णस्य जीवस्य अधिष्ठात्री, तस्मादपि अधिकं प्रियत्वेन तं प्राप्नोत्। शतमन्वन्तराणि यदा व्यतीतानि, तदा सा परमसुन्दरी देवी तण्डुलं दृष्ट्वा हृदि दुःखिता अभवत्। तस्य परित्यागं दृष्ट्वा कृष्णः विलप्य रोदितवान्। "त्वं, कठिना कोपना च, स्वसुतं त्यक्तवती," इति सः व्याहरत्। याः देव्योऽस्याः अंशभूताः भविष्यन्ति, ताः अपि तत्तुल्याः स्युः। तस्यैव काले, देवी जिह्वाग्रे आकस्मात् प्रकटिता। सा पीतवस्त्रधारिणी वीणापुस्तकधारिणी च अभवत्। किञ्चित्कालात् सा द्विविधरूपा अभवत्। तस्मिन्नेव क्षणे कृष्णः अपि द्विविधरूपः अभवत्। श्रीकृष्णः वाणीं प्रति उवाच— "त्वं तस्य प्रियतमा भव," इति। ततः सः तुष्टः लक्ष्मीं नारायणाय दत्तवान्। "त्वं पुत्रहीना, अतः राधायाः अंशात् द्वौ उत्पत्स्येते," इति च उक्तवान्। ते तेजसा, आयुषा, सौन्दर्येण, गुणैः च हरिसमाः। ततः, हे मुने, गोलोकनाथस्य रोमकूपात्— रूपेण, गुणैः, वेशेन, वीर्येण च— राधायाः शरीरे रोमकूपेभ्यः गोपिकाः उत्पन्नाः। रत्नाभरणैरलङ्कृताः, नित्ययौवनसौन्दर्यसम्पन्नाः च ताः। तत्रैव, हे ब्राह्मण, कृष्णदेहात् आकस्मात्— नारायणी देवी, सर्वशक्तिस्वरूपा, सर्वदेवीबीजस्वरूपा, आद्याप्रकृतिः, परमेश्वरी च, उत्पन्ना। सा कनकपिङ्गलवर्णा, दशलक्षसूर्यसमप्रभा, विविधशस्त्रास्त्रधारिणी, त्रिनेत्रा च अभवत्। यस्याः अंशांशैः सर्वाः महिलाः उत्पन्नाः। सा इच्छुकानां, गृहीणां, सर्वसमृद्धिदात्री। मोक्षकामिनां मोक्षदात्री, सुखिनां सुखप्रदा। तपस्विषु तपः, राजसु सौन्दर्यरूपा, चन्द्रे तेजः, पद्मेषु परमसुन्दरी। यया आत्मा शक्तिमान्, जगत् अपि शक्तियुक्तम्। सा अनादिबीजस्वरूपा संसारवृक्षस्य। भूख्, तृष्णा, दया, श्रद्धा, निद्रा, तन्द्रा, क्षमा, धैर्यं— एतानि तस्याः स्वरूपे। सा स्तुत्वा, सर्वेश्वरस्य पुरतः स्थितवती। तत्रैव, चतुर्मुखः स्वपत्नी सहितः प्रकटितः। कमण्डलुधरः, दीप्तिमान्, तपस्वी, सर्वज्ञेषु श्रेष्ठः च अभवत्।