शुभलक्षणयुक्तया सा कन्यया, सौन्दर्यसम्पन्नया, शुभनारिकेलयुगलसमानेन मनोहरत्वेन च विभूषितया, श्रीसमालङ्कृतया च, रमणीयता परमया समन्विता आसीत्। सा परमसुन्दरी, शान्ता, सस्मिता, मनोहरेक्षणया, किंचित्प्रवृत्तनेत्रया च विराजमाना आसीत्। हंसचकोरनयनाभ्यां, सदा हृष्टया, प्रमुदितया च सदा पश्यन्त्या सा विराजते स्म। तस्या नेत्रयोः अधस्तात् कस्तूरीबिन्दवः चन्दनचिह्नं च आसीत्। तस्याः कुतिलकुन्तलाः सुमनःमालाभिः, विशेषतः मल्लिकाकुसुमैः, शोभायमानाः सुशोभिताः आसन्। सा स्त्री दशकोटिचन्द्रप्रभया अपि अधिकया दीप्त्या युक्ता आसीत्। तया सह रसचक्रपतिः रासमण्डले परमैक्येन संलग्नः आसीत्। सः स्वयं प्रेममयस्वरूपवत् विविधैः रमणीयक्रीडाभिः क्रीडति स्म। ततः किञ्चित् क्षीणः, जगत्पिता तस्या उदरे प्रविष्टः। तयोः संयोगान्ते, तस्याः देहात्, हे पुण्ये, महायोगश्रमात् एकः श्वासः उत्पन्नः। तस्याः निष्श्वसितः सः श्वासः सर्वस्य आधारः अभवत्। देहधारिणः वामभागात् प्राणप्रियः उत्पन्नः। प्राणः, अपानः, समानः, उदानः, व्यानः च तस्मात् प्रादुर्भूताः। स्वेदतोऽम्भसश्च महान् देवः वरुणः जातः। अनन्तरं सा कृष्णशक्तिः कृष्णात् पुत्रं प्रासूत। सा देवी कृष्णजीवनाधिष्ठात्री तस्मात् प्राणात् अपि प्रिया अभवत्। शतमन्वन्तरयोः अतीते, तस्मिन् काले, सा परमसुन्दरी—अण्डं दृष्ट्वा—गम्भीरदुःखेन मनसा पीडिता अभवत्। तस्य परित्यागं दृष्ट्वा कृष्णः शोकेन आक्रन्दयामास। “त्वं, कठिनक्रूरस्वभावे, स्वसुतं परित्यज्य—याः देव्यो भविष्यन्ति तव अंशतः—” इत्यादि सः विलप्यत्। एतस्मिन्नन्तरे देवी सहसा जिह्वाग्रात् उत्पन्ना। पीताम्बरा, वीणापुस्तकधारिणी च सा आसीत्। ततोऽल्पेन कालेन सा द्वैधभावं प्राप्तवती। तस्मिन्नेव क्षणे कृष्णः अपि द्वैधस्वरूपः अभवत्। श्रीकृष्णः वाणीं प्रति उवाच—“त्वं तस्य प्रियाभव।” तेन तुष्टः, लक्ष्मीं नारायणाय दत्तवान्। “त्वं अपुत्रा, अतः राधायाः अंशतः द्वौ पुत्रौ उत्पत्स्येते। तेजसा, वयसा, रूपेण, गुणैः च तौ हरिसमानौ भवेताम्।” ततः, हे मुने, गोलोकनाथस्य रोमकूपात्—रूपेण, गुणेन, वेशेन, शौर्येण वा—राधाया देहस्य रोमकूपेभ्यः गोपिकाः उत्पन्नाः। मणिविभूषणभूषिताः, नित्ययौवनरूपसम्पन्नाश्च ताः आसन्। ततः, हे ब्राह्मण, कृष्णदेहात् सहसा—नारायणी देवी, सर्वशक्तिस्वरूपिणी, सर्वदेवीबीजस्वरूपा, आद्याशक्ति, परा देवी च उत्पन्ना। सा कनकपिङ्गलप्रभया, दशकोटिसूर्यसदृशया दीप्त्या च विराजमाना, नानाविधायुधास्त्रधारिणी, त्रिनेत्रा च आसीत्। यस्याः अंशैः उपांशैः च सर्वाः स्त्रियः समुत्पन्नाः।