सदा एतेषु गुणेषु यः संपन्नः स एव "भगवान्" इति कथ्यते। योगिनः तु निराकारं तेजोमयं स्वरूपं सततम् अनुभाव्य, तस्मिन्नेव परमं स्वरूपं पश्यन्ति। सः अदृश्यः सर्वद्रष्टा सर्वज्ञः सर्वकारणम् इति निर्दिश्यते। किन्तु वैष्णवाः सूक्ष्मदर्शिनो भक्तिपरायणाः तं निराकारमेव न स्वीक्रन्ति। ते तु परमं तेजोमयं ब्रह्म, प्रकाशमण्डलमध्यवर्तिनं, परमसुन्दरं परममनोहरं रूपं साक्षात् पश्यन्ति। तस्य रूपं नूतनमेघश्यामलं, रासमण्डलस्य एकमेव श्यामं रमणीयं च। तस्य शुभ्ररत्नमुक्तामालावद्वक्त्रं, मनोहरं दन्तावलिं दर्शयति। सुकोमलनासिका, शश्वत्स्मितवान्, भक्तेषु कृपां सदा वहति। द्विभुजः, वेणुं धारयन्, रत्नाभरणैः विभूषितः। सर्वैश्वर्यप्रदः, पूर्णस्वतन्त्रः, सर्वमङ्गलस्वरूपः। एवं वैष्णवाः तदेतद् नित्यदेवस्वरूपं सततं ध्यानयन्ति। यस्य ब्रह्मणोऽपि आयुः केवलं निमेषमिव गण्यते। "कृष्" इति तत्र तस्य भजने प्रयुज्यते, "ण" इति सेवायाः सूचकः। "कृषि" इत्युच्यते सर्वस्य, "ण" इति बीजवाचकः। अनन्तकोटिब्रह्मणां पतनानन्तरं युगपर्यन्तेऽपि, हे नारद, यः आदिसृष्टौ केवलः कृष्ण एव सृष्टिकामः अभवत्। सः स्वेच्छया, स्वयमेव, द्विविधरूपः अभूत्। स एव नित्यकाममूलः, तां महाकामेन दृष्टवान्। सा तु परमा, पूर्णचन्द्राननां, शङ्खकण्ठीं, सौभाग्यलक्ष्मीसमलङ्कृतां, शुभनारिकेलयुगलसदृशमधुरां, अतीवसुन्दरां, शान्तां, सस्मितां, मनोज्ञसञ्चलितलोचनां, हंसचकोरदृशं, प्रमुदितां सततं वीक्षन्तीं, कस्तूरीचिह्नचन्दनाङ्कितां, सुशोभनकलितकेशपाशां, मल्लिकामालाविलसितां, दशमासूर्यचन्द्रप्रभां अतिक्रान्तवर्णां च। तया सह रासेश्वरः रसमण्डले परमैक्यं गतवान्। सः प्रेमस्वरूपवत् विविधक्रीडाभिः रममाणः। ततो जगत्पिता श्रान्तः तस्या उदरे प्रविवेश। हे पुण्यवते, तयोः संयोगान्ते तस्या देहात्, महायोगक्षीणायाः, एकः श्वासः उत्पन्नः। स एव निःश्वासः सर्वस्य आधारः अभवत्। तस्य देहवायोः वामभागात् प्राणप्रियः उत्पन्नः। प्राणः, अपानः, समानः, उदानः, व्यानः च तत्रैव अभिजज्ञिरे। स्वेदतो जलाच्च महादेवः वरुणः अपि जातः। ततः सा कृष्णशक्तिः कृष्णात् पुत्रं जनयामास। सा तु कृष्णस्य प्राणेश्वरी, स्वप्राणात् अपि प्रियतमा। शतमन्वन्तरातीत्य, तदा सा परमसुन्दरी—अण्डं दृष्ट्वा देवी गभीरमनसा व्यथिता अभवत्। तस्य परित्यागं दृष्ट्वा कृष्णः दुःखेन विललाप।