कुन्ती, दमयन्ती, यशोदा, धर्मात्मिका देवकी च, तथा धर्मिष्ठा कालावती, या राधायाः जननी वृषभानुप्रियास्समाख्याता, रेवती, सत्यभामा, कालिन्दी, लक्ष्मणा च, लक्ष्मणैव च पुनः, रुक्मिणी, सीता या स्वयं लक्ष्मीति प्रसिद्धा, बाणकन्या, उषा, चित्रलेखा च सखी तस्याः, रेणुका भृगुमाता, हलिमाता, रोहिणी च, एवं बहवः प्रकृतेः शक्तिरूपा विविधा भारतवर्षे दृष्टाः। एवमेव तस्या अंशकलाभिः स्त्रियः सर्वेषु लोकेषु जाताः। या ब्राह्मणी पूज्या पतिसुतवती पतिव्रता, या चाष्टवर्षी कुमारिका वस्त्राभरणचन्दनलेपना, एता सर्वाः प्रकृतेः एवोत्पन्नाः—श्रेष्ठाः, हीनाः, मध्यमा इति। मध्यमा राजसांशाः काम्यत्वेन कथ्यन्ते, हीनास्तु तामसांशाः अपरिचितकुलोत्पन्नाः। ये च पृथिव्यां कामिन्यः, दिवि चाप्सरसां गणाः, एवं प्रकृतेः पञ्चधा विभागः सम्यगुक्तः। दुर्गा या दुःखनाशिनी, पूर्वं सुरथेन पूजिता, ततः सा त्रिषु लोकेषु लोकमातृरूपेण पूजिता। यज्ञे पतिगर्हया देहमुत्सृज्य, गणेशः, कृष्णः स्वयम्, स्कन्दः, विष्णोः अंशसम्भूतः च, एते अभवन्। लक्ष्मीः प्रथमं मङ्गलभूपेन पूजिता, सावित्री भक्त्या पूजिता। आदौ ब्रह्मणा सरस्वती पूजिता, राधा च गोलोके रासमण्डले प्रथमं पूजिता। सा गोपीभिः, गोपालकैः, कन्याभिः, बालकैः च पूजिता। ततः ब्रह्मादिभिः देवैः, ऋषिभिः, मनुभिः च सदा पुष्पधूपभक्त्या पूजिता सत्कृता च। पृथिव्यां सा देवी प्रथमं सुयज्ञेन पूजिता, अनन्तरं त्रिषु लोकेषु परमात्मनः आज्ञया। याः सर्वाः प्रकृतेः आविर्भावाः अभवन्, ते भारतवर्षे पूजिताः। एवं ते प्रकृतेः पुण्यकृत्यानि सर्वं कथितम्। नारदः उवाच—बोधार्थं त्वं व्यासस्य ज्ञानं वक्तुमर्हसि। सृष्टेः आरम्भे प्रथमसृष्टिः कथं जाताऽभूत्? या या सृष्टाः तस्या त्रिविधया शक्त्या जाताः, तेषां जन्मनाम, ध्यानस्य, श्रेष्ठपूजनस्य च कथा वद। श्रीनारायण उवाच—सर्वेषां गो्कुलं नित्यं, गोलोकं च नित्यं, वैकुण्ठः तस्य अंशः, विस्तारः, स च नित्य एव। यथा वह्नौ दाहकत्वं, शशिनि शीतलता, कमले शोभा, सूर्ये तेजः, तथा। यथा सुवर्णं विना सुवर्णकारः कुण्डलं कर्तुं न शक्नोति, एवं सा विना ब्रह्मा जगत्सृष्टुं न शक्नोति। "ऐश्वर्य" इति शब्दः अधिपत्यं दर्शयति, "शक्ति" इति बलं सूचयति। "भग" इत्युक्तं समृद्धिं, ज्ञानं, श्रीं, कीर्तिं च बोधयति।