अथ अधर्मस्य भार्या मिथ्या, सा सर्वदुष्टैः पूजिता। सा सत्ययुगे अदृश्यरूपा, त्रेतायां सूक्ष्मस्वभावा च आदर्शना नाम्ना विख्याता। कलियुगे तु सर्वत्र व्याप्य अत्युदारधैर्ययुक्ता दृश्यते। पुण्यात्मनां तु शान्तिः लज्जा च द्वे भार्ये, तयोः सदा पूजनं भवति। ज्ञानस्य त्रयो भार्याः—विवेकः, प्रज्ञा, स्मृतिश्च। धर्मपत्नी मूर्तिः प्रकाशमयी, मनोहररूपा च विराजते। सर्वत्र लक्ष्मीः सौन्दर्यरूपेण, शुभलक्षणरूपेण च दृश्यते। निद्रा या कालाग्निरुद्रपत्नी, सा सिद्धयोगिनां निद्रारूपेण प्रतिष्ठिता। कालस्य अपि त्रयो भार्याः—संध्या, रात्रिः, दिवा च। लोभस्य तु क्षुध् तृष्णे भार्ये, तथा वित्तं, मानः, पूजारूपेण अपि तस्य भार्याः। तेजसः दीप्तिः तापश्च द्वे भार्ये। कालस्य कन्ये मृत्युः जराच, तौ ज्वरस्य प्रियतमे। निद्रायाः कन्या तन्द्रा, अपराऽपि हर्षस्य प्रिया तुष्टिः। वैराग्यस्य श्रद्धा भक्तिश्च द्वे पूजिते भार्ये। अदितिः देवमाता, सुरभिः च गोमाता। एते सर्वे प्रकृतेः अंशरूपेण सृष्टिकार्ये नियोजिताः। रोहिणी सोमपत्नी, संज्ञा सूर्यस्य प्रिया। तारा बृहस्पतेः पत्नी, अरुन्धती वसिष्ठस्य। देवहूति कर्दमपत्नी, प्रसूति दक्षस्य प्रिया। लोपा-मुद्रा, हूति, कुबेरस्य प्रिया अपि प्रसिद्धाः। कुन्ती, दमयन्ती, यशोदा, धर्मपत्न्या देवकी च। कलावती धर्मनिष्ठा, राधामाता, वृषभानुप्रिया च। रेवती, सत्यभामा, कालिन्दी, लक्ष्मणा च, लक्ष्मणा, रुक्मिणी, सीता च या स्वयं लक्ष्मीः इति ख्यातिः। बाणकन्या, उषा, चित्रलेखा सखी च। रेणुका भृगुमाता, हलिमाता, रोहिणी च। एवं बहुविधाः शक्तयः प्रकृतेः भारतवर्षे दृश्यन्ते। सा प्रकृत्या अंशकलाभ्यां जाताः स्त्रियः सर्वेषु लोकेषु वर्तन्ते। या ब्राह्मणी पूजिता, पतिसुतसम्पन्ना, या अष्टवर्षा कुमारी वस्त्राभरणचन्दनालङ्कृता, सा अपि प्रकृतेः एव रूपम्। प्रकृतेः श्रेयान्, हीनाः, मध्यमाश्च स्त्रियः जाताः। मध्यमाः राजसांशाः, भोगाय योग्याः। हीनाः तु तामसांशाः, अज्ञातकुलसम्भवाः। याः पृथिव्यां कामिनीः, स्वर्गे च अप्सरसां गणाः, ताः सर्वाः एव प्रकृतेः पञ्चधा विभागेन उक्ताः। दुर्गा या दुःखनाशिनी, सा प्रथमं सुरथेन पूजिता। ततः सा त्रिलोकेषु जगन्माता इति पूजिता। अनन्तरं, पत्युः यज्ञे निग्रहवचनात्, सा स्वदेहं त्यक्तवती। गणेशः, कृष्णः स्वयं, स्कन्दः, विष्णोः अंशजातः च, लक्ष्मीः च, सा अपि प्रथमं मङ्गलभूमिना पूजिता।