सा एकैव मूलप्रकृतिः, ब्रह्मपूर्णता-वपुषि स्थित्वा सर्वस्य आधाररूपा अस्ति। सा जीवप्राणाधिष्ठात्री देवी, श्रीकृष्णस्य—परमात्मनः—स्वधीनाङ्गना। लक्ष्मीर्याः नारायणप्रियाया सर्वसमृद्धिस्वरूपा अस्ति। सावित्री वेदानां जननी, पूज्या च ब्रह्मणः प्रिया। एवं भगवान् स्तुतिस्वरूपस्य प्रकृतिवर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः, ब्रह्मखण्डे महाब्रह्मवैवर्तपुराणे, सौति-शौनकयोः संवादे। श्रीगणेशाय नमः। सृष्टिकाले सावित्री पञ्चधा प्रकृतिरूपेण स्मर्यते। केन सा प्रकटिता? का वा सा—शास्त्रज्ञेषु श्रेष्ठा? तेषां सर्वेषां का कथा? पूजा केन विधिना करणीयेत्यपि पृष्टम्। नारायणः उवाच—धर्ममुखात् श्रुतं किंचित् वक्ष्यामि। "प्र" इति उपसर्गः श्रेष्ठत्वं दर्शयति, "कृति" इति सृष्टिं सूचयति। शास्त्रेषु "प्र" इति उत्तमगुणं, सत्त्वोत्कर्षं च दर्शयति। या त्रिगुणात्मिका, सर्वशक्तिसंपन्ना। "प्र" उपसर्गः पूर्वं, "कृति" सृष्टिः। योगेन आत्मा द्विधा अभवत् सृष्टौ। सा ब्रह्मस्वरूपा, शाश्वती, अनादिमाया। अतः परमयोगी न स्त्री-पुं-भेदं मन्यते। श्रीकृष्णस्य इच्छया, स्वेच्छया, सृष्टिकामनया, तस्य आज्ञया पञ्चधा सृष्टिकर्माणि विविधरूपाणि भवन्ति। गणेशस्य माता दुर्गा, शिवरूपा, शिवप्रियाऽपि। सा ब्रह्मादिभिः, देवैः, ऋषिभिः, मनुभिः च सदा पूज्या। सा कीर्तिं, शुभत्वं, धर्मं, समृद्धिं, सत्यम्, पुण्यं च ददाति। सा दुःखितानां, दरिद्राणां, शरणागतानां उद्धारे नित्यनिष्ठा। सा सर्वशक्तिस्वरूपा, भगवतः सततशक्ति। बुद्धिः, निद्रा, क्षुधा, तृष्णा, छाया, आलस्यं, दया, स्मृति; तुष्टिः, पुष्टिः, लक्ष्मीः, जीविका, मातृत्वं च। शास्त्रेषु तस्याः गुणाः परम्परया संक्षेपेण वर्णिताः। या विशुद्धसत्त्वमयी, पद्मा, परमात्मनः स्वधीनाङ्गना। सा सुन्दरी, संयमिता, अतिशान्ता, गुणवती, सर्वशुभप्रसूः। सा विरक्ता, पतिस्नेहिनी, सर्वेषु श्रेष्ठा, पतिसमर्पिता। सा सर्वबीजानां साररूपा, सर्वजीविनां पोषणस्वरूपा। स्वर्गे सा श्रीः, राजसु राजलक्ष्मीः। सर्वजीवेषु, वस्तुषु, सा शोभा, रमणीयता। व्यापारीणां मध्ये सा व्यापाररूपा, दुष्टेषु विग्रहप्रदायिनी। चपलानां मध्ये चपला, भक्तानां धनं रक्षयति। द्वितीयं शक्तिरूपं वेदेषु घोषितं, सर्वैः स्वीकृतं। सा वाणी, बुद्धिः, ज्ञानं, परमात्मनः प्रज्ञा अधिष्ठात्री। सा साधूनां सुमतिं, काव्यं, मेधा, दीप्तिः, स्मृतिं च ददाति। सा व्याख्या-ग्रहणरूपा, सर्वसंशयविनाशिनी। सा सर्वसंगीत-राग-तालरूपा। तस्या विना जगत् सदा मूकं, मृतवत् भवति। एवं प्रकृत्याः, लक्ष्म्याः, सावित्र्याः, दुर्गायाः, शक्त्याः च दिव्यस्वरूपं, गुणाः, कार्याणि च शास्त्रानुसारं श्रद्धया वर्णितानि।