सहस्रशिरा भगवान् स कर्ष्णः, स्वमस्तकस्य लवमात्रभागे सरंसरं विश्वं धारयति। तस्य गोलोकनाथस्य विशुद्धकीर्तिः न वेदेषु न च पुराणेषु स्पष्टतया प्रतिपाद्यते। सर्वेषु लोकालयेषु सदा ब्रह्मा विष्णु रुद्राश्च सन्ति। स एव ब्रह्मणः स्रष्टा, सनातनीं प्रकृतिं, या जगन्माता, स्थाप्य सृष्टिं करोति। सा प्रकृतिः ब्रह्मरूपिणी, न तु भिन्ना; तया च स नित्यः सृजति। एषा नारायणी, या परा परमात्मशक्तिः, परमपुरुषस्य च परमात्मनः च। तर्हि त्वं वत्स, गच्छ विवाहं कुरु; पितुः आज्ञया कर्तव्यं त्वया। यः स्वपत्नीं वस्त्राभरणचन्दनैः पूजयति, सा च स्त्रीरूपिणी स्वमायया सर्वेषु विश्वेषु प्रादुर्भवति। या दिव्या स्त्री पूजिता, सा पतिसंयुक्ता धर्मपत्नी, पुत्रपत्न्यः च भवति। सा एकैव मूलप्रकृतिः, ब्रह्मपूर्णस्वरूपिणी। सा देवी प्राणेश्वरी, या कृष्णस्य परमात्मनः; लक्ष्मीः नारायणस्य प्रिया, सर्वसमृद्धिस्वरूपिणी। सावित्री वेदजननी, या ब्रह्मणः प्रियपूज्या। एवं ब्रह्मवैवर्ते महापुराणे ब्रह्मखण्डे सौतिशौनकसंवादे 'भगवतः स्तुतिस्वरूपवर्णनं' नाम त्रिंशोऽध्यायः समाप्तः। श्रीगणेशाय नमः। सावित्री सृष्टिकर्मणि पञ्चधा प्रकृतिरूपेण स्मर्यते। सा केन प्रादुर्भूता? का वा सा श्रेष्ठा विदुषां मध्ये? का तेषां कथा, केन वा पूजनं सम्यक् कर्तव्यम्? नारायण उवाच—शृणु, धर्ममुखात् यदहं श्रुतवान्, तस्य किंचित् वक्ष्यामि। 'प्र' इति उपसर्गः श्रेष्ठ्यर्थकः, 'कृति' इति सृष्ट्यर्थकः। शास्त्रेषु 'प्र' इत्युपसर्गः सात्त्विकश्रेष्ठ्यर्थे प्रयुज्यते। या त्रिगुणात्मिका सर्वशक्तिसंपन्ना, 'प्र' पूर्वं 'कृति' सृष्टिरित्यर्थः। योगेन आत्मा द्विधा अभवत् सृष्ट्यर्थम्। सा च ब्रह्मरूपिण्येव, नित्यैव मायास्वरूपिणी। अतः परमयोगी न स्त्रीपुरुषभेदं मन्यते। श्रीकृष्णस्य स्वेच्छया, सृष्ट्यर्थं तस्य संकल्पेन, तस्याज्ञया पञ्चधा सृष्टिः विविधरूपा जायते। गणेशस्य माता दुर्गा, या शिवरूपिणी शिवप्रिया। सा ब्रह्मादिभिः देवर्षिमनुभिः सदा पूज्यते। सा कीर्तिं, शुभां, धर्मं, लक्ष्मीं, सत्यं, पुण्यं च ददाति। या दुःखितान् दीनान् शरणागतांश्च उद्धर्तुं नित्यं प्रवृत्ता। सा सर्वशक्तिस्वरूपिणी, भगवतः च नित्यशक्तिरेव। बुद्धिः, निद्रा, क्षुधा, तृष्णा, छाया, आलस्यं, दया, स्मृतिः, तुष्टिः, पुष्टिः, लक्ष्मीः, जीविका, मातृत्वं च—एतानि तस्याः स्वरूपाणि। शास्त्रेषु तस्याः गुणाः संक्षेपेण परम्परया वर्ण्यन्ते। या विशुद्धसत्त्वस्वरूपिणी पद्मा, सा परमात्मनः; सा सुन्दरी, संयता, अतिशान्ता, गुणवती, सर्वमङ्गलप्रदायिनी। सा विरक्ता, पतिस्नेहयुक्ता, सर्वेषु श्रेष्ठा, पतिसंयुक्ता। सा सर्वधान्यानां सारः, सर्वभूतानां पोषणरूपिणीति।