तद् ज्योतिर्मयम् आभास्वरमण्डलरूपं अस्ति। तद् आकाशवत् विशालम्, सर्वत्र व्यापि, अव्ययम् च। तत्र योगिनः परमं नित्यं ब्रह्म इति घोषयन्ति। तद् निराकाङ्क्षम्, निराकारम्—परमात्मा, ईश्वरः। तद् परमसुखस्वरूपम्, परमसुखकारणम्; तत्र एव प्रकृतिः, सर्वबीजाधारः, लीयते। यथा अग्नौ दाहशक्तिः, सूर्ये तेजः, हे मुनि; यथा आकाशे शब्दः, भूमौ सदा गन्धः। एवं ब्रह्मणः सृष्ट्यर्थे प्रवृत्ते तस्य अंशः पुरुषः इति प्रसिद्धः। तत्र सा त्रिगुणात्मिका, स्मृता परमच्छायारूपा। यथा कुम्भकारः कुम्भं कदाचित् मृदाद् निर्मातुं समर्थः, यथा सुवर्णकारः कुंडलं सुवर्णात् निर्मातुं समर्थः। कुम्भः कुम्भकारेण क्रियते, किन्तु मृद् नित्यं शाश्वतम्। तद्वत् परं ब्रह्म नित्यम्, तथा प्रकृतिः अपि नित्यत्वेन कथ्यते। मृद् वा सुवर्णस्य प्राप्त्यर्थं कुम्भकारः सुवर्णकारः अपेक्षितौ। अतः हे नारद, ब्रह्म प्रकृत्याः परम्। केचित् ब्रह्मैव प्रकृतिपुरुषयोः स्वरूपम् इति वदन्ति। तद् ब्रह्म परमधाम, सर्वकारणस्य कारणम्। ब्रह्मात्मा च सर्वस्य साक्षी, अस्पर्शः, स्थितः। तस्य ब्रह्मणः शक्तिः प्रकृतिः, सर्वबीजारूपा। योगिनः सदा तद् ब्रह्म ज्योतिर्मयम् रूपेण ध्यायन्ति। तस्य तेजः कस्य न विस्मयः, यदा ते पुरुषं विना ध्यायन्ति। अतः वैष्णवाः तत्र मोहकं रूपं ध्यायन्ति। तद् दीपिकामण्डलरूपम्, दशकोटिसूर्यसमानप्रभम्। शतकोटियोजनमितं रम्यं चतुर्बुजं, स्पष्टं वृत्ताकारम्, शशिचन्द्रमण्डलसदृशम्। नित्यवैकुण्ठात् पञ्चाशद्योजनानि उन्नतम्। कामधेनुभिः पूर्णम्, रासमण्डलमण्डितम्। शतशिखरयुक्तम्, सुवर्णकलशैः दीप्तिमान्, अतिशोभनम्, शतकोटिसौम्याश्रममितम्। परमसुन्दराश्रमम्, शतमन्दिरैः संयुक्तम्। कौस्तुभमणिना शोभितम्, परमदीप्तिमान्। उत्तमरत्नसारनिर्मितद्वारैः, दर्पणैः युक्तम्। षोडशद्वारयुक्तम्, रत्नदीपैः प्रदीप्तम्। तत्र परमेश्वरः नानाविचित्राभरणैः संयुक्तः स्थितः। तस्य नेत्रे शरद् मध्यान्हसूर्यसमानदीप्ते। तस्य लीलारूपशोभा शतकोटिकामदेवमपि लज्जयति। स स्मितं वदन्, वंशीधारणः, परमस्तुत्यः, परममंगलः। तस्य सर्वाङ्गं चन्दनलेपनम्, कौस्तुभमणिना भूषितम्। त्रिभङ्गसुन्दरतया युक्तः, रत्नमाणिक्यैः आलङ्कृतः। रत्नकटककङ्कणनूपुरैः शोभितः। तस्य मनोहरदन्तपङ्क्तिः मुक्तासरमिव दीप्तिमती।