गृहस्थः स्निग्धवस्त्राणि परिधाय स्वगृहं प्रविशेत्। यदि ब्राह्मणः जानुपर्यन्तं पादप्रक्षालनं कुर्यात्, ततः शुचिः साधकः उपविष्टः आसीने आचम्य शुद्धिं कुर्यात्। शालग्रामशिलायां, रत्नेषु, मन्त्रेण, प्रतिमायाम्, जलमध्ये, भूमौ वा—एतेषु सर्वेषु पूजनं प्रशस्यते, विशेषतः शालग्रामशिलायाम्, हे नारद। यः भक्त्या प्रतिदिनं शालग्रामशिलाजलं पिबति, सः सर्वतीर्थस्नातः सर्वयज्ञदीक्षित इव भवति। यत्र यत्र शालग्रामशिला च तस्य चक्रं तिष्ठति, तत्र यः कश्चित् प्राणी प्रजानाति वा न वा, तत्रैव दिव्यं प्राप्नोति। शालग्रामशिलां विहाय धर्मात्मा कः हरिं अन्यत्र पूजयेत्? पूजनस्य आधारः उक्तः, अधुना पूजनक्रमं शृणु। केचित् षोडशोपचारैः हरिं सम्पूजयन्ति, केचित् द्वादशोपचारैः, केचित् पञ्चोपचारैः। आसनं, वस्त्रं, पाद्यं, अर्घ्यं, आचमनीयम्—इति; गन्धः, माल्यं, रम्यं विशिष्टं शय्यासनं च; गन्धं, भोजनं, शय्यां, ताम्बूलं विना अन्यानि द्वादशोपचाराः नियताः। उत्तमसाधकः एतानि सर्वाणि मूलसमेतानि समर्पयेत्। प्रथमं तत्त्वशुद्धिं कृत्वा, ततः प्राणायामं कुर्यात्। वर्णन्यासं समाप्त्य पात्रनियोजनं कुर्यात्। शङ्खे जलं पूरयित्वा तत्र स्थापयेत्, हे द्विज। तेन जलेन पूजनद्रव्याणि पुनः शुद्धयेत्। गुरुणा उपदिष्टं ध्यानं कृत्वा, अचञ्चलचित्तः कृष्णं ध्यानयेत्। तन्त्रविधिना हरिं, सर्वाङ्गोपाङ्गदेवताभिः सह, पूजयेत्। नानाविधानि दानानि समर्प्य, स्तुतिं च कृत्वा, कवचस्तोत्रं जपेत्। देवस्य पूजनं कृत्वा, ज्ञानी यज्ञं समाचरेत्। प्रतिदिनं पितृकार्यं दानं च, यथाशक्ति यथाधनं कुर्यात्। एवं सर्वं ते उक्तं—यद्वैदिकं परमं सूत्रं। अथ नारद उवाच—वैराग्यशीलानां, वैष्णवानां, विधवानां, ब्रह्मचारिणां च—किं कर्तव्यं, किं न कर्तव्यं, किं भोक्तव्यं, किं न भोक्तव्यम्? महेश्वर उवाच—केचन वायुभक्ष्याः, केचन फलाशिनः, केचन यथाकालं भोजनं कुर्वन्ति, केचन गृहस्थाः पत्न्या सह वसन्ति। ब्राह्मणानां तेषां च पत्नीनां सदा हविर्भोजनं प्रशस्यते। विष्णवे न समर्पितं अन्नं, मलं, जलं, मूत्रं च मलवत् परिगण्यते। ब्राह्मणः यदि हरिवासरे कामात् अन्नं भुञ्जीत, तत् न भोक्तव्यं, न भोक्तव्यं, न भोक्तव्यं, हे नारद। गृहस्थः, शैवः, शाक्तः, अज्ञः ब्राह्मणः वा—यत् अन्नं कृमिभिः भक्षितं वा कीटैः दूषितं वा, तत् तत्रैव तिष्ठति। अष्टम्यां, रामजन्मदिने, हरिजन्मदिने वा—यदि कश्चित् उपवासं कर्तुं अशक्तः स्यात्, फलानि मूलानि वा जलेन वा तृप्तिं लभेत्। यदि कश्चित् एकवारं अपि हविर्भोजनं वा विष्णोः नैवेद्यं भुञ्जीत्—स धर्ममुपैति।