एकदा महर्षिः नारदः धर्मज्ञानस्य रहस्यं श्रोतुम् उत्सुकः पितामहम् उपससार। तदा ब्रह्मा भगवतः धर्मस्य नियमावलीं सुस्पष्टया कथयामास। सः उक्तवान्— हे मुनिवर! शूलिनः वृक्षान् लतान् च यथाशक्ति परिहर्तव्यं, तथैव खर्जूरनारिकेलतालवृक्षान् अपि त्याज्यान् मन्यते धर्मशास्त्रं। शुचित्वहीनः पुरुषः सर्वदा अशुचिः स्यात्, स च सर्वकर्मण्ययोग्यः इति स्मृतिः। प्रातः काले पादप्रक्षालनं मुखप्रक्षालनं च कृत्वा सन्ध्योपासनां विधिनाऽनुष्ठेयां। यः सर्वतीर्थेषु स्नात्वा त्रिसन्ध्यां चाचरेत्, तस्य दिवा यत्किंचित् कर्म क्रियते तस्य फलं न लभ्यते। सः ब्राह्मणः सर्वेभ्यः द्विजकर्मभ्यः बहिष्क्रियः शूद्रवत् परिगण्यते। एवं द्विजः प्रतिदिनं ब्रह्महत्यापातकं स्वहत्या च आप्नोति। सः कालसूत्रनरके युगपर्यन्तं पतति, पतितस्त्रीभर्तृवत् च। तत्र ब्रह्मा, ईशः, विष्णुः, माया, पद्मा, सरस्वती च स्मरणीयाः। यः उत्तमः साधकः यथाकालं जलस्पर्शनं कृत्वा स्नानादिकं समाचरेत्। पञ्चबल्यन्नं पूर्वं गृहित्वा धर्मनिष्ठः पण्डितः आगच्छेत्। स्नानानन्तरं संकल्पं कृत्वा, पुनः स्नानं विधिना कार्यम्। विशेषतः गृहस्थस्य संकल्पेन कृतपापानि नश्यन्ति। ततः वेदमन्त्रेण शरीरशुद्धिः कार्याः। मन्त्रः— "हे पृथिवि! मया यत्किञ्चित् पापं कृतं तद् हर।" "ममाङ्गेषु आगतेषु सर्वपापानि हरेः।" इति उक्त्वा, नाभिपर्यन्तजलस्थः मन्त्रेणैव तत्र पवित्रजलान् आह्वयेत् हस्तं स्थापयन्। "हे गङ्गे! हे यमुने! हे गोदावरी! हे सरस्वति! हे नलिनि! हे नन्दिनि! हे सीते! हे मालिनि! हे पद्मावति! हे भोगवति! हे स्वर्णरेखा! हे कौशिकी! हे विद्याधरी! हे सुप्रसन्ने! हे लोकप्रसाधिनि! हे सावित्री! हे तुलसी! हे दुर्गे! हे महालक्ष्मि! हे सरस्वति! हे अहल्या! हे अदिति! हे संज्ञे! हे स्वधा! हे स्वाहा! हे अरुन्धति!"— इत्येताः सर्वतीर्थनद्यः आवाहनीयाः। एवं पुनः पुनः स्नानं कृत्वा, विशुद्धः सन्मार्गी तिलकं धारयेत्। स्नानं, दानं, तपः, होमः, देवपितृकर्माणि च सर्वे तिलकधारणानन्तरम् एव सम्यक् सिध्यन्ति। ब्राह्मणः तिलकं कृत्वा सन्ध्योपासनां तर्पणं च समाचरेत्। पादप्रक्षालनं शुद्धवस्त्रधारणं च यत्नेन कर्तव्यम्। यः स्नानानन्तरं पादौ न प्रक्षालयित्वा देवालयं प्रविशति, स दोषभाक् स्यात्। स्निग्धवस्त्रं धारयित्वा गृहस्थः गृहं प्रविशेत्। ब्राह्मणः यदि जानुपर्यन्तं पादप्रक्षालनं कुर्यात्, तदा अपि दोषः स्यात्। तदनन्तरं आसने उपविश्य, आचम्य शुद्धः स्यात्। शालग्रामशिलायाम्, मणौ, मन्त्रेण, प्रतिमायाम्, जले, स्थल एव वा— सर्वत्र पूजनं श्रेयस्करम्; विशेषतः शालग्रामे, हे नारद! यः प्रतिदिनं श्रद्धया शालग्रामशिलाजलं पिबति, सः सर्वतीर्थेषु स्नात इव सर्वयज्ञेषु दीक्षित इव गण्यते। यत्र शालग्रामशिला च चक्रं च स्यात्, तत्र यः कश्चन ज्ञात्वा अज्ञात्वा वा मृत्युम् आप्नोति, सः दिव्यगतिं प्राप्नोति। शालग्रामात् अन्यः कः धर्मात्मा हरिं अन्यत्र पूजयेत्? एवं ब्रह्मणा नारदाय धर्मस्य रहस्यं सम्यग् उपदिष्टम्।