एकदा धर्मज्ञः महर्षिः शिष्याय विधिं शौचस्य विस्तरेण उपदिशत्। प्रथमं, शरीरस्य मलप्रक्षालनाय काष्ठमृदया शुद्धिं कृत्वा, ततः जलप्रक्षालनं कार्यम्। लिङ्गस्य शुद्ध्यर्थं एकवारं मृद् योज्यते, वामहस्तस्य चतुर्वारं। मूत्रोत्सर्गे द्विगुणं मृद्व्यापारं, विशेषतः मैथुनानन्तरं, कर्तव्यम्। लिङ्गस्य शुद्ध्यर्थं त्रिवारं, गुदप्रदेशे वामहस्ते दशवारं मृद् योज्यते। एषा ब्राह्मणानां गृहेषु वर्तमानानां च शौचविधिः। यतयः, वैष्णवाः, ब्रह्मर्षयः, ब्रह्मचरिणः च, यावत् द्विजः उपनयनं न प्राप्नोति, शूद्राः स्त्रियः च, तेषां शौचविधिः पूर्वोक्तः। क्षत्रियवैश्ययोः शौचं द्विजगृहस्थवत्। शुद्ध्यर्थं यः अतिक्रान्तं वा न्यूनं वा शौचं करोति, सः न कर्तव्यः। शौचस्य विधिं मम वचनात् सम्यक् शृणु। मृद्व्यापारे, यः मृद् चित्त्वा अज्ञातः—विवरात्, मूषिकगर्भात्, जलस्थात्, अन्तर्गतात्, जीवसङ्क्षिप्तपर्णात्, कृषिसाधनदत्तात्, अश्वत्थमूलात्, शय्यायां उपविष्टात् वा, तां मृदं परित्यजेत्। धान्यस्थले, क्षेत्रे, उद्याने च मृदं त्याज्यम्। शुद्धिहीनः सर्वदा अशुद्धः, सर्वकर्मणि अयोग्यः। प्रथमं, मुखशुद्ध्यर्थं षोडशवारं जलं मुखे स्थाप्य शुद्धिं कुर्यात्। पुनः मुखशुद्धिं षोडशवारं जलं स्थाप्य कुर्यात्। एषा विधिः सामवेदे हरेण प्रतिदिनकर्मणि निर्दिष्टा। खदिरः, शिरीषः, जातिः, पुन्नागः, शालकः, जम्बूः, बकुलः, टोक्मः, पलाशः च उत्तमाः। शूलयुक्तवृक्षान् लतान् च वर्जयेत्। खर्जूरः, नारिकेलः, तालः च वर्जनीयः। शुद्धिहीनः सर्वदा अशुद्धः, सर्वकर्मणि अयोग्यः। पादप्रक्षालनं कृत्वा, मुखप्रक्षालनं च, प्रभाते सन्ध्यावन्दनं कुर्यात्। यः सर्वतीर्थेषु स्नानं कृत्वा त्रिसन्ध्यां च आचरति, तस्य दिवासु यः कर्म करोति, तस्य फलं न लभ्यते। सः द्विजकर्मभ्यः अपकृष्टः, शूद्रवत्। द्विजः प्रतिदिनं ब्रह्महत्या आत्महत्या च पापं प्राप्नोति। सः कालसूत्रनरकं एककल्पं गच्छति, पतितस्त्रीपतिवत्। ब्रह्मा, ईशः, विष्णुः, माया, पद्मा, सरस्वती च—एतेषां जलस्पर्शे, यथाकालं, स्नानादिकं उत्तमः साधकः आचरति। पञ्चगोलकान् अन्नस्य आदौ गृहित्वा, धर्मज्ञः स्नानाय प्रवर्तते। स्नानानन्तरं संकल्पं कृत्वा, हे मुने, पुनः स्नानं कुर्यात्। गृहेषु वर्तमानानां संकल्पः कृतं पापं नाशयति। वेदमन्त्रेण शरीरं शुद्ध्यर्थं कुर्यात्। "हे पृथिवि! मम कृतं पापं, यत् दुष्कृतं, तद् हर। मम अङ्गानि आगत्य, सर्वपापं अपाकुरु।" इत्युक्त्वा, नाभिपर्यन्तं जलमध्ये स्थित्वा, मन्त्रेण यथानिर्दिष्टं, तत्र पवित्राणि जलानि आवाहयेत् हस्तं स्थापयित्वा, हे तपस्विन्। "हे गङ्गे! हे यमुनाः! हे गोदावरी! हे सरस्वति!" इत्यादि।