स महामुने, स राजा शतसहस्रं कपोतानां शतं च शुकानां दत्तवान्। सहस्रं ग्रामाणां शतशतम् नगराणां च दत्तवान्। शतकोटीनां सुवर्णमुद्राणां सहस्रं रत्नानां च दत्तवान्। अनन्तानि सुवर्णपात्राणि भूषणानि च दत्तवान्। एवमात्मराज्यं दत्त्वा, स महाबलः राजा, अन्तर्बहिश्च हरिं स्मरन्, हृष्टरूपः बदर्यां गोपालरूपेण गतवान्, मनः परितुष्टम् आसीत्। तत्र रम्ये गङ्गातटे मासमेकं तपः अकरोत्। ततः स दिव्यरत्नेश्वरनिर्मितेन विमानकेन स्वर्गं गतवान्। तत्र हरिसेवां प्राप्तवान्, हरिदासत्वं च अवाप। तस्य पतिं गच्छन्तं दृष्ट्वा कलावती उच्चैः रुरोद। तदा ब्राह्मणः "अम्ब" इति उक्त्वा तां हर्षेण स्वगृहं नीतवान्। तत्र सा सती स्त्री ब्राह्मणगृहे उत्तमं पुत्रं ससूत। तत्र सर्वास्त्रियः तं शुभलक्षणयुक्तं बालकं दृष्टवन्तः। स कामदेवात् अपि अधिकं सुन्दरः, तस्य मुखं शशिनः अपि अधिकं दीप्तिमान्। तस्य हस्तपादौ मनोहरौ, कपोलौ चारू, दर्शनीयः च। तस्य द्वे हस्ते चञ्चले, मातुः स्तनं प्रार्थयन् रुरोद। ब्राह्मणः तां पुत्रं च स्वसुतवत् पालितवान्। सौतिः उवाच—स बालकः पूर्वजन्मस्मरणसम्पन्नः, ज्ञानवान्, नित्यं पूर्वमन्त्रानुस्मरणशीलः आसीत्। श्रीकृष्णस्य यशः, नाम, गुणाः सर्वदा गायन्ति। यत्र कुत्रापि कृष्णसम्बद्धं श्लोकं शृणोति, तत्र स सर्वाङ्गेण धूलिधूसरः भवति, धूल्यर्पणं च इच्छति। यदि माता पुत्रं भोक्तुं आह्वयति— शौनकः उवाच—हे मुनिवर, शब्दशक्त्या वा नामधेयेन वा, एतत् व्याख्यातुम् अर्हसि। सौतिः उवाच—जन्मकाले सा जलं न दत्तवती, तस्मात् स नारदः इति कथ्यते। स जलं च ज्ञानं च दत्तवान्, बालकः अपि अन्येषां बालानां दत्तवान्। केवलं नारदस्य शक्त्या, स बालकः उत्पन्नः, हे मुनिवर। शौनकः उवाच—कथं स महर्षिः शुभनाम नारदः अभवत्? सौतिः उवाच—सः पुत्रं कश्यपाय दत्तवान्, तस्मात् नारदः इति कथ्यते। शौनकः उवाच—कथं ब्रह्मपुत्रः शूद्रयोनेः जातः नारदः इति कथ्यते? सौतिः उवाच—सः कण्ठे जलं दत्तवान्, तस्मात् स्मृतः नारदः। ततः नारदकण्ठात् एकः बालकः जातः। अधुना तस्य बालकस्य बाल्यचरितं शृणु। स गोपिकापुत्रः ब्राह्मणगृहे दिनप्रतिदिनं वर्धितः। तस्मिन्नेव काले, ब्राह्मणाः तस्य ब्राह्मणस्य गृहे आगताः। ते गुप्तेन मार्गे, मध्यान्हे ग्रीष्मसूर्यं गृहीत्वा, आगतवन्तः। यथाकालं, चत्वारः प्रमुखाः ऋषयः फलमूलानि आनयन्। चतुर्थः ऋषिः सस्नेहं कृष्णमन्त्रम् अस्मै बालकाय दत्तवान्। कदाचित् तस्य बालकस्य माता रात्रौ मार्गे गच्छन्ती, सा सती विष्णोः दिव्यविमानकेन त्वरया वैकुण्ठं गता। प्रभाते बालकः ब्राह्मणैः सह ब्राह्मणगृहात् निर्गतः। ब्रह्मपुत्राः तं बालकं त्यक्त्वा स्वस्थानं प्रतिगच्छन्ति स्म।