शौनकः उवाच—कथं स जातः? तद् यथावत् वक्तुमर्हसि। सूतः उवाच—कलावती नाम तस्य भार्या पतिसंयता अपुत्रा आसीत्। सा पतिदोषात् बन्ध्या जाता, तदा पतिनिर्देशात्— सा श्रीकृष्णं ब्रह्मतेजसा दीप्तं ध्यातुम् आरब्धवती। तस्य तेजः ग्रीष्ममध्याह्नसूर्यसमं बभौ। ध्यानान्ते, कृष्णैकभक्तः स सुतश्रेष्ठः, सौम्यवर्णां चम्पकसदृशां, शरत्पद्मलोचनां स्त्रियम् अपश्यत्। तस्याः श्रोणिः विस्तीर्णा, ऊरूस्तनौ च पूर्णौ, सा मुनेः रूपं धारयन्ती, कामबाणैः संतप्ता, मोहिता आसीत्। ललाटे सिन्दूरबिन्दुना भूषिता, सुशोभनकज्जलप्रभया दीप्यमाना। मुनिः तां दृष्ट्वा अपृच्छत्—"काऽसि त्वं, कामिनी, अस्मिन निर्जने?" मुनिवचनं श्रुत्वा कलावती कम्पिता। कलावती उवाच—"पुत्रार्थिनी अहं, पतिनिर्देशेन तव पादयोः आगता। तेजः दातुम् अर्हसि; आगता स्त्री न तिरस्कर्तव्या।" तस्याः शूद्रायाः वचनं श्रुत्वा मुनिवरः क्रुद्धः अभवत्। कश्यपः उवाच—"सा तं त्यजति, स च मोहं गच्छति; एष धर्मः वेदविहितः। त्वं पुनः ड्रमिलसुखभाज्या न भविष्यसि। यो ब्राह्मणः अविवेकी शूद्रां भार्यां गृह्णाति— पितृयज्ञे, हविर्दाने, शिलास्पर्शे, देवपूजायाम्— स स्वयम् अन्यांश्च कुम्भीपाकनरके पतितः। तत् हविः मूत्रं भवति, पिण्डः क्षणेन मलः, देवतास्वीकृतं तु तद्, न तु हविर्न तद्धृतम्। स कुम्भीपाकनरके इन्द्रकल्पपर्यन्तं पच्यते। यो ब्राह्मणः स्वभार्यापरिशिष्टं खादति, स शूद्रतुल्यः। यदि शूद्रः अल्पविद्यः ब्राह्मणस्त्रीं गृह्णाति, स कालसूत्रे अष्टादशेन्द्रकल्पं बद्धो भवति। ततः ब्राह्मणस्त्री चाण्डालवंशे जायते।" एवं उक्त्वा स मुनिवरः शौनकः तूष्णीं बभूव। एतस्मिन्नन्तरे मेनका तेन मार्गेण जगाम। सूतः उवाच—तत्र तामपसदां रजस्वलां किञ्चित्कालं हृष्टां पिबन्तीं। सा गत्वा प्रियं ड्रमिलं दर्शनीयं प्रणम्य स्थितवती। कलावत्याः वचनं श्रुत्वा तस्य मुखं हर्षेण विराजितम्। ड्रमिलः उवाच—"वैष्णवः पुत्रस्ते भविष्यति, सुभगे, सौभाग्यवती च त्वम्। यस्यां यः वा वैष्णवः जायते, यस्य बीजेन, तौ विष्णुविमानमणिमयं समारुह्य गच्छतः। गच्छ सुमुखि, ब्राह्मणस्य कस्यचित् गृहम्।" एवं उक्त्वा गवांपतिः स्नात्वा हविर्ददौ। तत्र चत्वारिंशद् लक्षाणि हयानां, शतानि च दश गजानाम्। उच्चैःश्रवसः पञ्चलक्षाणि, रथानां सहस्रम्। द्वादशलक्षाणि गावः, त्रिलक्षाणि महिष्यः।