ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਸ਼ृਂਗਾਰਂ ਵਿਪਰੀਤਾਦਿਕਂ ਵਿਭੁਃ
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਲਟ ਸੰਗਤੀਆਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ।
ਵਿਰਜਾ ਸਾ ਰਜੋਯੁਕ੍ਤਾ ਧृਤ੍ਵਾ ਵੀਰ੍ਯਮਮੋਘਕਮ੍
ਵਿਰਜਾ ਹੁਣ ਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਅਟੱਲ ਬੀਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਦਧਾਰ ਗਰ੍ਭਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਚ ਸਾ
ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਗਰਭ ਸੌ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਮਾਤਾ ਸਾ ਸਪ੍ਤਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਤੀ
ਉਹ ਸਤਿ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਸੱਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣੀ।
ਏਕਦਾ ਹਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਵृਂਦਾਰਣ੍ਯੇ ਚ ਨਿਰ੍ਜਨੇ 4.3.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਮਾਤੁਃ ਕ੍ਰੋਡਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਇਆ ਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਭੀਤਂ ਸ੍ਵਤਨਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਯਾਜ ਤਾਂ ਕृਪਾਨਿਧਿਃ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆਲੁ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯ ਬਾਲਂ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਂਤਿਕੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਕੋਪਾਲ੍ਲਵਣੋਦੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਤੂੰ ਲਵਣੋਦਾ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਬਾਲਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਯਾਂਤੁ ਮੂਢਾ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: 'ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣ।'
ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਨੈਕਤ੍ਰ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਰਹੋਗੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਥਾਭਿਰ੍ਨਦੀਭਿਸ਼੍ਚ ਸਹ ਕ੍ਰੀਡਂਤੁ ਨਿਰ੍ਜਨੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਈਲੈਂਡਾਂ 'ਤੇ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਦਿਓ।
ਕਨਿष੍ਠਃ ਕਥਯਾਮਾਸ ਮਾਤृਸ਼ਾਪਂ ਚ ਬਾਲਕਾਨ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਣਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ 4.3.
ਸੱਤ ਆਈਲੈਂਡ ਤੇ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਲਵਣੇਕ੍ਸ਼ੁਸੁਰਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦਧਿਦੁਗ੍ਧਜਲਾਰ੍ਣਵਾਃ
ਲੂਣ, ਕਣਕ ਰਸ, ਸ਼ਰਾਬ, ਘੀ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ—
ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਸਪ੍ਤੈਵ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਇਹ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਸੱਤ ਆਈਲੈਂਡਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ।
ਰੁਰੋਦ ਚ ਭृਸ਼ਂ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪੁਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੇਦਕਾਤਰਾ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਰੋਈ।
ਤਾਂ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਧਿਕਾਪਤਿਃ
ਰਾਧਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਸਾ ਤਤ੍ਯਾਜ ਸ਼ੋਕਂ ਰੋਦਨਮੇਵ ਚ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਕ੍ਰੋਡੇ ਵਿਜਹਾਰ ਸ੍ਮਰਾਤੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀ।
ਵਰਂ ਤਸ੍ਯੈ ਦਦੌ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਦਨੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਯਥਾ ਰਾਧਾ ਤਤ੍ਸਮਾ ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਾ ਮਮ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਧਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਹੋਵੇਂਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਵਸਂਤਂ ਵਿਰਜਾਂਤਿਕੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਰਜਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋष ਸਾ ਦੇਵੀ ਸੁष੍ਵਾਪ ਕ੍ਰੋਧਮਂਦਿਰੇ 4.3.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੌ ਗਈ।
ਸ ਤਸ੍ਥੌ ਰਾਧਿਕਾਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮ੍ਨਾ ਸਹ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਦ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਦਾਮਾ ਰਾਧਿਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਮਤ੍ਤੋ ਬਹੁਤਰਾਃ ਕਾਂਤਾ ਗੋਲੋਕੇ ਸਂਤਿ ਤੇ ਹਰੇ
ਹੇ ਹਰੀ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਰਜਾ ਪ੍ਰੇਯਸੀ ਕਾਂਤਾ ਸਰਿਦ੍ਰੂਪਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਵਿਰਜਾ, ਜੋ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਨਦੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਈ।
ਤਤ੍ਤੀਰੇ ਮਂਦਿਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠ ਚ ਯਾਹਿ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਮੰਦਰ ਬਣਾਓ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੋ; ਰਹੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਓ।
ਨਦਸ੍ਯ ਨਦ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ਸਂਗਮੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਨਦੀ ਤੇ ਧਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।