ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਪਤਿਤਂ ਮੂਢਂ ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਰੋਗਿਣਂ ਜਡਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਪਤਿਤ, ਮੂਰਖ, ਗਰੀਬ, ਬੀਮਾਰ ਤੇ ਸੁਸਤ ਹੋਵੇ—
ਹੁਤਾਸ਼ਨੋ ਵਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੱਗ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ—
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਨਸ਼ਨਾਨਿ ਚ
ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ, ਨੇਕ ਕੰਮ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ—
ਪੁਤ੍ਰੋਵਾऽਪਿ ਪਿਤਾ ਵਾऽਪਿ ਬਾਨ੍ਧਵੋऽਥ ਸਹੋਦਰਃ
ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਪਿਤਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਭਰਾ ਹੋਵੇ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤੋ ਭृਗੁਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦੁರ್ಗਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਿ ਜਮਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਵੈ ਯੋਗਿਨਾਂ ਗੁਰੋਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈਂ।
ਮਾਤਾ ਤੇ ਰੇਣੁਕਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਦ੍ਮਾਂਸ਼ਾ ਸਤ੍ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਰੇਣੁਕਾ ਨੇਕਵਾਨ, ਪਦਮਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਰੇਣੁਕਭੂਪਸ੍ਯ ਮਨੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਚ 3.44.
ਤੂੰ ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਕਸ੍ਯ ਦੋषੇਣ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨੇऽਪ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਧੀਃ
ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।
ਅਮੋਘਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਚ ਗੁਰੁਂ ਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਅਟੱਲ ਕੁਹਾੜੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ—
ਗੁਰਵੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਾਨਮੁਚਿਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇਣੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਂ ਰਣੇ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚੇਦਾਵਯੋਃ ਪੁਰਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ—
ਪਰ੍ਸ਼ੁਨਾऽਮੋਘਵੀਰ੍ਯ੍ਯੇਣ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਵਰੇਣ ਚ
ਆਪਣੀ ਅਟੱਲ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੀ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ—
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਂ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਿਂ ਚ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜਸਾ ਕृष੍ਣਤੁਲ੍ਯੋऽਯਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਵਰੇਣ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਰੋषਾਤ੍ਤਂ ਰਾਮਂ ਹਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ 3.44.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੁर्गਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਦਨ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਸਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨਮ੍
ਚਿੱਟੇ ਦੰਦ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ,
ਦਧਤਂ ਤੁਲਸੀਮਾਲਾਂ ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣਾ,
ਰਤ੍ਨਨੂਪੁਰਪਾਦਂ ਚ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਮੁਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍
ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਜਾਬੀ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਮਕੁਟ,
ਸ੍ਥਿਰਮੁਦ੍ਰਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਂ ਭਕ੍ਤਵਾਮਕਰੇਣ ਚ
ਸਥਿਰ ਮੂਦਰਾ ਵਿਖਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਭਗਤ ਵੱਲ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ,
ਬਾਲਿਕਾਬਾਲਕਗਣੈਰ੍ਨਾਗਰੈਃ ਸਸ੍ਮਿਤੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਬਾਲਕੀਆਂ, ਬਾਲਕਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੋਲੇ 'ਚ, ਸਭ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਘਿਰਿਆ,
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਾਚ੍ਛਮ੍ਭੁਃ ਸਭृਤ੍ਯਃ ਸਹਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਡਰ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ,
ਆਸ਼ਿषਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਬਾਲਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਵਾਞ੍ਛਿਤਪ੍ਰਦਾਮ੍
ਉਸ ਬਾਲ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਉਹ ਮਿਲ ਗਿਆ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ਿਵੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੂਪਚਾਰਾਂਸ੍ਤੁ षੋਡਸ਼
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਲੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ,
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਸ੍ਥਂ ਚ ਪ੍ਰਾਵੋਚਚ੍ਛਙ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ 3.44.
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ:
ਸ਼ਂਕਰ ਉਵਾਚ ਤੇ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਕੁਸ਼ਲਾਧਾਰਾਃ ਕੁਸ਼ਲਾਃ ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਦਾਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਸਦਾ ਚੰਗੀਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਚੰਗੀਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੀਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਅਯਨੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਸੁਜੀਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਚੰਗਾ ਜੀਅਣਾ ਹੈ,
ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਤਮਃ ਕृष੍ਣੋ ਲੋਕਨਿਸ੍ਤਾਰਹੇਤਵੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।