ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰਕ੍ਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦਯਂਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਦੰਦ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਕਮ੍ਪੇ ਪृਥਿਵੀ ਭਿਯਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਡਰ ਕਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨਿਦ੍ਰਾ ਬਭਞ੍ਜ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਨਿਦ੍ਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੀਂਦ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟ ਗਈ।
ਪੁਰੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹੇਰਮ੍ਬਂ ਲੋਹਿਤਾਸ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਤੇਨ ਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੇਰੰਬ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਾਲ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਾਰ੍ਵਤੀ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਕਿਮਿਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕ 3.43.
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤ੍ਰਾ, ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?"
ਚੁਕੋਪ ਦੁਰ੍ਗਾ ਕृਪਯਾ ਰੁਰੋਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਦੁਰਗਾ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਈ।
ਸਮ੍ਬੋਧ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਭੁਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਭਿਯਾ ਵਿਨਯਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਤृਤੀਯੇ ਗਣਪਤਿਖਣ੍ਡੇ ਨਾਰਦਨਾਰਾਯਣਸਂਵਾਦੇ ਗਣੇਸ਼ਦਨ੍ਤਭਙ੍ਗਕਾਰਣਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗਣਪਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, 'ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ' ਨਾਮਕ ਤਿੰਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਅਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਰਹਿਤਾ ਦਾਸੀ ਤਸ੍ਯਾ ਵੈ ਜੀਵਨਂ ਵृਥਾ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਦਾਸੀ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਸਮਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤृਣਪਰ੍ਵਤਜਾਤਯਃ
ਸਾਰੇ ਘਾਹ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਜੀਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਇਕਸਾਰ ਹਨ।
ਵਿਚਾਰਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਚਿਤਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ।
ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਮਿਥ੍ਯਾਂ ਕੋ ਵਦੇਦ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਵੇषਾਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਸਮੌ
ਗਵਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਝੂਠ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਭਾਯਾਂ ਯਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਜਾਨਨ੍ਨਪ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਵਦੇਤ੍
ਜੋ ਗਵਾਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬੋਲਦਾ ਹੈ—
ਸ ਯਾਤਿ ਕੁਮ੍ਭੀਪਾਕਂ ਚ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਸ਼ਤਪੂਰੁषਮ੍
ਉਹ ਕੂੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਕੇ।
ਅਹਂ ਵਿਬੋਧਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਯਨ੍ਨਿਰ੍ਣੇਤ੍ਰੀ ਦ੍ਵਯੋਰਪਿ
ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਨਿਆਇਕ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।
ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾ ਤਤ੍ਰ ਨृਪੇ ਵਸਤਿ ਸਂਸਦਿ
ਉਥੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸੁਚਿਰਂ ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਚਰਣਾਮ੍ਬੁਜਮ੍
ਲੰਮੇ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਮਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੋਪਸ਼ੋਕਾਭ੍ਯਾਮੁਕ੍ਤਂ ਮੋਹੇਨ ਤਤ੍ਪਰਮ੍ 3.44.
ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਦਿ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤੇਨ ਕਿਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ?
ਅਸਦ੍ਵਂਸ਼ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਯਾ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲਾ ਜ੍ਞਾਨਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਜੋ ਮਾੜੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਮਾੜੇ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ—
ਕੁਤ੍ਸਿਤਂ ਪਤਿਤਂ ਮੂਢਂ ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਰੋਗਿਣਂ ਜਡਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਪਤਿਤ, ਮੂਰਖ, ਗਰੀਬ, ਬੀਮਾਰ ਤੇ ਸੁਸਤ ਹੋਵੇ—
ਹੁਤਾਸ਼ਨੋ ਵਾ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੱਗ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ—
ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਨਸ਼ਨਾਨਿ ਚ
ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ, ਨੇਕ ਕੰਮ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ—
ਪੁਤ੍ਰੋਵਾऽਪਿ ਪਿਤਾ ਵਾऽਪਿ ਬਾਨ੍ਧਵੋऽਥ ਸਹੋਦਰਃ
ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਪਿਤਾ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਭਰਾ ਹੋਵੇ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਦੁਰ੍ਗਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤੋ ਭृਗੁਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦੁರ್ಗਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸਿ ਜਮਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਵੈ ਯੋਗਿਨਾਂ ਗੁਰੋਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੈਂ।
ਮਾਤਾ ਤੇ ਰੇਣੁਕਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਦ੍ਮਾਂਸ਼ਾ ਸਤ੍ਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਰੇਣੁਕਾ ਨੇਕਵਾਨ, ਪਦਮਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਰੇਣੁਕਭੂਪਸ੍ਯ ਮਨੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਚ 3.44.
ਤੂੰ ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਕਸ੍ਯ ਦੋषੇਣ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨੇऽਪ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਧੀਃ
ਕਿਸ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ।
ਅਮੋਘਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਚ ਗੁਰੁਂ ਚ ਕਰੁਣਾਨਿਧਿਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਅਟੱਲ ਕੁਹਾੜੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਗੁਰੂ ਮਿਲਿਆ—