ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਭੁਜਃ ਸ਼੍ਯਾਮਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਗੋਗੋਪਗੋਪੀਭਿਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਗੋਪਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ, ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗੋਪ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਮੋਟੇ ਤੇ ਸੁਖਮ ਆਦਿ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਲੋਕ ਊਰ੍ਧ੍ਵਵੈਕੁਣ੍ਠਾਤ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਯੋਜਨਃ
ਗੋਲੋਕ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਰ੍ਸ਼ੁਹਸ੍ਤਸ੍ਸ ਵੈ ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਫੜ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਹੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਾਮ ਨੇ 'ਹੁੰ' ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰ੍ਸ਼ੁਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਭृਗੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਅਵ੍ਯਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹੇ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੇ ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਃ
ਭਰਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਂ ਕੁਪਿਤਂ ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪੁਨਰ੍ਗਣੇਸ਼ਂ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕੋਪਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਗਜਾਨਨਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਧਰ੍ਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਗਜਾਨਨ ਉੱਠ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਬਣਾਇਆ।
ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਮਤਿਥਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 3.43.
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਹੋ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਮੇਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ।
ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੂਪਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਜਨ੍ਤਵਃ
ਨਾ ਮੈਂ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਹ ਰਾਜੇ; ਉਹ ਤਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਜੀਵ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਵ ਸਮਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿਥੇ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕੋ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਹਰਿਸ਼ਙ੍ਕਰੌ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਂ ਕੋਪੇਨ ਤਂ ਚ ਰਾਮਂ ਗਜਾਨਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਜਾਨਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਯੋਗੇਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਣ੍ਡਾਂ ਤਾਂ ਕੋਟਿਯੋਜਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨੂੰ ਸੌ ਕੋਟੀ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਤਧਾ ਵੇष੍ਟਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭ੍ਰਾਮਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਡ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ ਲਪੇਟ ਕੇ ਉਥੇ ਘੁੰਮਾਇਆ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ੈਲਾਂਸ਼੍ਚ ਮੇਰੁਂ ਚਾਖਿਲਸਾਗਰਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂ, ਪਹਾੜ, ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਘੇਰ ਲਏ।
ਹਸ੍ਤਪਾਦਾਦ੍ਯਨਾਥਂ ਤਂ ਜਡਂ ਸਰ੍ਵਾਂਗਕਮ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪੈਰ ਤੋਂ ਬੇਸਹਾਰਾ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਰ੍ਲੋਕਂ ਚ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਭੂਰਲੋਕ, ਭੁਵਰਲੋਕ ਅਤੇ ਸਵਰਲੋਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਗੌਰੀਲੋਕਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਲੋਕਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਨਾਰਦ 3.43.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਗੌਰੀ ਦਾ ਲੋਕ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਲੋਕ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਰੁਦ੍ਗਿਰਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਨਕ੍ਰਮਕਰੋਦਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਚਾਰਣ ਕੀਤਾ।
ਮੁਮੂਰ੍षੁਂ ਤਂ ਸਨ੍ਤਰਨ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਜਗ੍ਰਾਹ ਲੀਲਯਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰਨ ਲੱਗਾ ਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਫੜ ਲਿਆ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਚੌਥਾ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਵੈਕੁੰਠ ਵੀ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਨਃ ਕਰਂ ਚ ਯੋਗੇਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਾਮਾਸ ਲੀਲਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵृਨ੍ਦਾਵਨਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਸ਼ਤਂ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਰਾਸਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਰਾਸ ਮੰਡਲ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।