ਲਜ੍ਜਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਲਜ੍ਜਾਯਾ ਮਤੋऽਯਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਾਲੀ ਰਾਏ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਮਤੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸਾ ਚ ਸ਼ੈਲਜਾ
ਦੁਰਗਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਧਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਜੋ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਵਿਤਰੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਮੁਖ ਨਿਰ੍ਗਤਾ
ਸਰਸਵਤੀ, ਦੋ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਜ੍ਞਾਨਸੂਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਾ 3.42.
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਃ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਗੋਲੋਕੇ ਚ ਬਭੂਵ ਹ
ਭਰਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ।
ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਾਤ੍ਪਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪੰਡਿਤ ਜੀ, ਵੈਕੁੰਠ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਕृष੍ਣਾਰ੍ਦ੍ਧਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਉਥੇ ਨਾਰਾਯਣ, ਦੇਵਤਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਰਧ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕੇ ਦ੍ਵਿਭੁਜਃ ਸ਼੍ਯਾਮਸੁਨ੍ਦਰਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਪ, ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਗੋਗੋਪਗੋਪੀਭਿਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਗੋਪਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ, ਗੋਪਾਂ ਅਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗੋਪ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਰੂਪਧृਕ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਮੋਟੇ ਤੇ ਸੁਖਮ ਆਦਿ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਲੋਕ ਊਰ੍ਧ੍ਵਵੈਕੁਣ੍ਠਾਤ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕੋਟਿਯੋਜਨਃ
ਗੋਲੋਕ ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ਮ੍ਭੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਰ੍ਸ਼ੁਹਸ੍ਤਸ੍ਸ ਵੈ ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋ ਗਨ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਫੜ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਹੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਾਮ ਨੇ 'ਹੁੰ' ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਪਰ੍ਸ਼ੁਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਣਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਭृਗੁਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਅਵ੍ਯਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹੇ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੇ ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਃ
ਭਰਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਂ ਕੁਪਿਤਂ ਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪੁਨਰ੍ਗਣੇਸ਼ਂ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਕੋਪਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।
ਗਜਾਨਨਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਧਰ੍ਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਗਜਾਨਨ ਉੱਠ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਬਣਾਇਆ।
ਮਮ ਭ੍ਰਾਤਾ ਤ੍ਵਮਤਿਥਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 3.43.
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਹੋ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਮੇਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ।
ਨ ਹ੍ਯਹਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੂਪਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਜਨ੍ਤਵਃ
ਨਾ ਮੈਂ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਹ ਰਾਜੇ; ਉਹ ਤਾਂ ਨਿਕੰਮੇ ਜੀਵ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਵ ਸਮਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਤਿਥੇ
ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕੋ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤੁਂ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਹਰਿਸ਼ਙ੍ਕਰੌ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਪਰ੍ਸ਼ੁਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਂ ਕੋਪੇਨ ਤਂ ਚ ਰਾਮਂ ਗਜਾਨਨਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਜਾਨਨ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਯੋਗੇਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਯਾਮਾਸ ਸ਼ੁਣ੍ਡਾਂ ਤਾਂ ਕੋਟਿਯੋਜਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨੂੰ ਸੌ ਕੋਟੀ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।