ਸਗੁਣਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣਂ ਚੈਵ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਾਮਯਂ ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੁਂ ਦੀਨਬਨ੍ਧੁਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਗਰੀਬਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।
ਪਰਾਪਰਾਣਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਪੁਰੁਹੂਤਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍
ਉੱਚ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ।
ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਕਾਰਣਮ੍
ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਮੰਗਲ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਆਸ਼ੁਤੋषਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲਮ੍
ਜੋ ਛੇਤੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਤੇ ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ।
ਇਤ੍ਥਂ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮੋऽਸ੍ਥਾਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣਪਤੇਃ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੇ ਗਣੇਸ਼ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤਿष੍ਠ ਸ਼ृਣੁ ਭ੍ਰਾਤਰਿਦਂ ਵਚਃ 3.42.
ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਭਰਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਪੁਰੁषਂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਰਾਧਮਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰਂ ਗੁਰੁਂ ਭੂਤਪਤਿਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਅਧਿਆਪਕ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਰਹਃ ਸੁਰਤਸਂਸਕ੍ਤਂ ਨਹਿ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਪ੍ਤਸੁ ਜਨ੍ਮਸੁ ਕਾਮਤੋऽਪਿ ਵਿਮੂਢਸ਼੍ਚ ਸੋऽਨ੍ਧੋ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਲਈ, ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਜੇਕਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਗਣੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੱਸ ਪਿਆ।
ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਉਵਾਚ ਇਦਮੇਵਮਹੋ ਨੈਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮੀਸ਼੍ਵਰਵਕ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਰੱਬ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਕਾਮਿਨਾਂ ਚ ਵਿਕਾਰਿਣਾਮ੍ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਭ੍ਰਾਤਸ੍ਤਵ ਕਿਂ ਤਿष੍ਠ ਬਾਲਕ
ਇਹ ਵਾਕ ਮੈਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਭਰਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਖੜਾ ਹੈਂ?
ਯਥਾਦृष੍ਟਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸਮਯੋਚਿਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇਗਾ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਾਂਗਾ।
ਜਗਤਾਂ ਪਿਤਰੌ ਤੌ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਰੂਪਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਰੂਪਾ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤੀ 3.42.
ਸ਼ਿਵ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਵੀ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕ੍ਰੀਡਾ ਲਜ੍ਜਾ ਭੀਤਿਭਂਗੋ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਨ ਚੇਸ਼ਿਤੁਃ
ਖੇਡ, ਲੱਜਾ ਤੇ ਡਰ ਸਿਰਫ ਸੰਸਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਰੱਬ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਲਜ੍ਜਾਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਤੋ ਲਜ੍ਜਾ ਲਜ੍ਜੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਸਾ ਕੁਤਃ
ਜੋ ਲੱਜਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਤੇ ਲੱਜਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲਈ ਲੱਜਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਵੇ?
ਸ਼ੀਤਂ ਸ਼ੈਤ੍ਯਮਹੋ ਭ੍ਰਾਤਰ੍ਨਿਦਾਘੋ ਦਾਹਮੇਵ ਚ
ਠੰਡ ਤੇ ਠੰਡਕ, ਭਰਾ, ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੇ ਜਲਣ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕੁਤੋ ਜ੍ਵਰੋ ਜ੍ਵਰਂ ਹਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਵ੍ਯਾਧਿਸ਼੍ਚ ਜੀਰ੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਗ ਆਪ ਹੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਸृਜਤੇ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਪਾਤਾ ਕਿਂ ਪਾਤਿ ਤੇ ਮਤੇ
ਜੋ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਨਿਦ੍ਰਾ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚ ਸ਼ੋਭਾਂ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਚ ਤੇ ਮਤੇ ਆਤ੍ਮਨਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬਿਭੇਤਿ ਕਿਮ੍
ਨੀੰਦ ਨੀਂਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਧਨ ਧਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ। ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤਾਕਤ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਡਰੇ?
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਲੋਭਮੋਹੌ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੈਤੇ ਨ ਬਾਧਿਤਾਃ
ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ, ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ, ਸੱਚੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਜ੍ਞਾਨਬੁਦ੍ਧ੍ਯੋਃ ਕੋ ਵਿਕਾਰੋ ਜਰਾਂ ਨੋ ਬਾਧਤੇ ਜਰਾ
ਜਾਣ ਤੇ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਬੁਢਾਪਾ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਹਰ੍षੋ ਮੁਦਂ ਕਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ੋਕਂ ਸ਼ੋਕੋ ਨ ਬਾਧਤੇ
ਖੁਸ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਦੁੱਖ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਮੇਧਾਯਾ ਧਾਰਣਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਮृਤੇਰ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਣਂ ਕੁਤਃ 3.42.
ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?
ਵਿਪਰੀਤਮਤੋ ਭ੍ਰਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵਾਚਰਿਤੋऽਧੁਨਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭਰਾ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਠੀਕ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਸ਼੍ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਸਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਿਆ।
ਤਚ੍ਚ ਰਾਮਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਣੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਸੁਣਿਆ।