ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਜਗਾਮ ਕੈਲਾਸਂ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਗੁਰੁਮ੍ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮਮ੍ਬਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਗੁਰੁਸੁਤੌ ਚ ਤੌ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਕੈਲਾਸ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਿਵਾ ਅੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।
ਮਨੋਯਾਯੀ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਭृਗੁਸ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਓਥੇ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਮਣਿਭਿਃ ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਉਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫਟਿਕ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨ ਸਨ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਾਰੁਣਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਮਣਿਵੇਦਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਲਾਲ ਸਿੰਦੂਰ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਾਲਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਲੱਖਾਂ ਦਿਵਿਆ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੁਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈ ਰਾਜਤੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ
ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਮਚੇ ਤੇ ਸਫੈਦ ਚਮਰ ਸਨ।
ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਾਢ੍ਯੈਰ੍ਦੀਪਿਤੈਃ ਸੁਨ੍ਦਰੀਗਣੈਃ
ਉਥੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰੀਡਦ੍ਭਿਃ ਸਸ੍ਮਿਤੈਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਚ ਵਿਰਾਜਿਤੈਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ, ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਆਕੀਰ੍ਣਂ ਪੁष੍ਪਜਾਲੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤੈਸ਼੍ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ 3.41.
ਉਹ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਨਿਪੁਣੈਃ ਪੁਣ੍ਯਵਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੈਃ ਸ਼ਤਸ੍ਕਨ੍ਧਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੌ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣੈਃ ਸੁਮਨੋਹਰਸ਼ਬ੍ਦਿਤੈਃ
ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁष੍ਪੋਦ੍ਯਾਨਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਰਸਾਂ ਚ ਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਤੇ ਸੌ ਝੀਲਾਂ ਸਨ।
ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਗਰਮਤਿਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਵਰ੍ਣਮੂਲ੍ਯਸ਼ਤਕੈਰ੍ਮਣਿਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਕੈਃ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਮਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ,
ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਯੋਜਨੋਚ੍ਛ੍ਰਾਯਂ ਚਤੁਰ੍ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍
ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ,
ਦ੍ਵਾਰਂ ਰਤ੍ਨਕਪਾਟੇਨ ਨਾਨਾ ਚਿਤ੍ਰਾਨ੍ਵਿਤੇਨ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁੰਦਰ ਨਕਸ਼ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਤਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਵृषੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਵਾਮੇ ਸਿਂਹਂ ਚ ਨਾਰਦ
ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਬਲਦ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਸਿੰਘ ਸੀ, ਨਾਰਦ ਜੀ,
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਬਾਣਂ ਚ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ 3.41.
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ, ਬਾਣਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਰੂਪਾਖ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ,
ਸਂਹਾਰਭੈਰਵਂ ਕਾਲਭੈਰਵਂ ਚ ਭਯਙ੍ਕਰਮ੍
ਉਥੇ ਸੰਹਾਰਭੈਰਵ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਕਾਲਭੈਰਵ ਵੀ ਖੜੇ ਸਨ,
ਕृष੍ਣਾਙ੍ਗਭੈਰਵਂ ਚੈਵ ਕ੍ਰੋਧਭੈਰਵਮੁਲ੍ਬਣਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਗਭੈਰਵ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰੋਧਭੈਰਵ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ,
ਸਿਦ੍ਧੇਂਦ੍ਰਾਦੀਨ੍ਰੁਦ੍ਰਗਣਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਗੁਹ੍ਯਕਾਨ੍
ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਰੁਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਗੁਹ੍ਯਕ ਵੀ ਸਨ,
ਵੇਤਾਲਾਨ੍ਦਾਨਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਜਟਾਧਰਾਨ੍
ਉਥੇ ਵੇਤਾਲ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਜਟਾ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਵੀ ਸਨ,
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼ਾਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ ਦਾ ਹੁਕਮ ਲੈ ਲਿਆ,
ਰਤ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਖਚਿਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਤਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸੌ ਮਹਲ ਵੇਖੇ,
ਅਮੂਲ੍ਯਰਤ੍ਨਰਚਿਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਦਰ੍ਪਣੈਃ
ਉਹ ਮਹਲ ਅਮੋਲਕ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁਤ ਲੁਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਫ ਦਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ,
ਗੋਰੋਚਨਾਭਿਰ੍ਮਣਿਭਿਰ੍ਯੁਤਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਸਹਸ੍ਰਕੈਃ
ਉਹ ਪੀਲੇ ਰੰਗ, ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰਲਾ ਦਰਵਾਜਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,