ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਕਾਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕਾਣਵਾ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿष੍ਟਃ ਪੂਜ੍ਯਤਮਃ ਪਰਃ
ਸਭ ਪੂਜਣਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਗਰੀਯਾਞ੍ਜਨ੍ਮਦਾਤੁਸ਼੍ਚ ਸੋऽਨ੍ਨਦਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰੋਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਯੋਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਮਾਤਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਚ ਵਨ੍ਦਿਤਾ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਪੂਜ੍ਯੋऽਭੀष੍ਟਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਵਦ੍ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਤਤੋऽਧਿਕਾ
ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਗੁਰੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦਾਤ੍ਯੇਵ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਦਮ੍ 3.40.
ਗੁਰੂ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰਾਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪਂ ਯਤੋ ਲਭੇਤ੍
ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੁਦਤ੍ਤਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤੋ ਲਭੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਚੰਗਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਜਯਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਗੁਰੁਦਤ੍ਤਯਾ
ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਖ ਹੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਧੋ ਵਾ ਧਨਾਨ੍ਧੋ ਵਾ ਯੋ ਮੂਢੋ ਨ ਯਜੇਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਖ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਂ ਨਰਬੁਦ੍ਯਾ ਭਜੇਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਚਾਹੇ ਗੁਰੂ ਗਰੀਬ, ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਭੀष੍ਟਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੋ ਗੁਰੁਸ੍ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮਨ ਚਾਹੀ ਦੇਵਤਾ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਕृਤਾ ਯਤਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਾਂ ਚ ਸ਼ਿਵਰੂਪਂ ਚ ਸ਼ਿਵਦਂ ਸ਼ਿਵਕਾਰਣਮ੍
ਮੰਗਲ, ਮੰਗਲ ਦਾ ਰੂਪ, ਮੰਗਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਗੋਲੋਕਨਾਥੋ ਭਗਵਾਨਂਸ਼ੇਨ ਸ਼ਿਵਰੂਪਧृਕ੍
ਗੋਲੋਕ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਭਗਵਾਨ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਾ ਕृष੍ਣਃ ਸ਼ਿਵੋ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮਨੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਜੀਵਿषੁ 3.40.
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਗਿਆਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।
ਜ੍ਞਾਨਦਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਂ ਚ ਜ੍ਞਾਨਬੀਜਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਬੀਜ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤਂ ਭਕ੍ਤਾਨੁਗ੍ਰਹਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਚ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਜਗਾਮ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਜਗਾਮ ਕੈਲਾਸਂ ਨਮਸ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਿਵਂ ਗੁਰੁਮ੍ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮਮ੍ਬਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਗੁਰੁਸੁਤੌ ਚ ਤੌ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮ ਕੈਲਾਸ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਿਵਾ ਅੰਬਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ।
ਮਨੋਯਾਯੀ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਭृਗੁਸ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਓਥੇ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਮਣਿਭਿਃ ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ
ਉਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫਟਿਕ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨ ਸਨ।
ਸਿਨ੍ਦੂਰਾਰੁਣਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਿਤਂ ਮਣਿਵੇਦਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਲਾਲ ਸਿੰਦੂਰ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਾਲਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਭਿਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਲੱਖਾਂ ਦਿਵਿਆ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੁਵਰ੍ਣਕਲਸ਼ੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈ ਰਾਜਤੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰੈਃ
ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਿਆਲੇ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਮਚੇ ਤੇ ਸਫੈਦ ਚਮਰ ਸਨ।
ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਾਢ੍ਯੈਰ੍ਦੀਪਿਤੈਃ ਸੁਨ੍ਦਰੀਗਣੈਃ
ਉਥੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕ੍ਰੀਡਦ੍ਭਿਃ ਸਸ੍ਮਿਤੈਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਚ ਵਿਰਾਜਿਤੈਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਹੱਸਦੀਆਂ, ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ।