ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਕਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ,
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ,
ਵਾਗਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾ ਸਦਾ
ਜੋ ਬੋਲ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਪਞ੍ਚਧਾऽऽਦੌ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੀ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆਪ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ, ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਰਾਣੀ ਬਣੀ,
ਯੋषਿਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰਂਸ਼ਾਃ ਪੁਮਾਂਸਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰਖ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾ ਸਦਾ
ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ।
ਦਤ੍ਤਦਤ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮਿਦਂ ਰਾਮ ਮਹ੍ਯਂ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ 3.40.
ਇਹ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਮਂ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਸੈਨ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜਘਾਨ ਹ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਾਜਸੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਰਿਆ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਂ ਮਾਤੁਰਙ੍ਕਸ੍ਥਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਮਧ੍ਯਮਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੱਧ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ,
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕਂ ਤ੍ਵਗਮਤ੍ਕृष੍ਣਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਫਿਰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਮਹੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦੇਖਿਆ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵੀਆਂ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਹਰ੍षਸ਼ਬ੍ਦੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭृਗੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਥਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਵੀ,
ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਃ ਸਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। 3.40.
ਸਭ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਤਾਨ੍ਰਾਮੋ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡੰਡਵਤ ਹੋ ਕੇ।
ਤਮੁਵਾਚਾਥ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਕਾਣ੍ਵਸ਼ਾਖੋਕ੍ਤਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਮਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕਾਣਵਾ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਮਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੂਜ੍ਯਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿष੍ਟਃ ਪੂਜ੍ਯਤਮਃ ਪਰਃ
ਸਭ ਪੂਜਣਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਗਰੀਯਾਞ੍ਜਨ੍ਮਦਾਤੁਸ਼੍ਚ ਸੋऽਨ੍ਨਦਾਤਾ ਪਿਤਾ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਰੋਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਯੋਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਮਾਤਾ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮਾਨ੍ਯਾ ਚ ਵਨ੍ਦਿਤਾ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਤਗੁਣਂ ਪੂਜ੍ਯੋऽਭੀष੍ਟਦੇਵਃ ਸ਼੍ਰੁਤੌ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੂਜਾ ਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਵਦ੍ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨੀ ਤਤੋऽਧਿਕਾ
ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਗੁਰੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦਾਤ੍ਯੇਵ ਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਦਮ੍ 3.40.
ਗੁਰੂ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਗਿਆਨ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰਾਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪਂ ਯਤੋ ਲਭੇਤ੍
ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਜੋਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੁਦਤ੍ਤਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤੋ ਲਭੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਚੰਗਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।