ਤਪਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍षਂ ਚ ਵਾਯੁਭੁਕ੍
ਫਿਰ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਲੱਖ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ।
ਗੋਪਗੋਪੀਪਰਿਵृਤਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਮੁਰਲੀਧਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੁਰਲੀ ਵਾਲਾ, ਗੋਪ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਨੁਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸ ਚ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ਲਲਾਟਜਃ
ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।
ਸृष੍ਟਿਕਾਰਣਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ।
ਤੇऽਪਿ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਾਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵਿਰਾਟ੍
ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਨ, ਤੇ ਮਹਾ ਵਿਰਾਟ ਵੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪਰਮੇਸ਼ੋऽਪਿ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਸਾ ਚ ਕृष੍ਣੇ ਤਿਰੋਭੂਯ ਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਕਾਰਕੇ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਲਾਲਸ਼੍ਚ ਕਟਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਯਥਾऽਸ਼ਕ੍ਤੋ ਮृਦਂ ਵਿਨਾ 3.40.
ਜਿਵੇਂ ਕੁਮ੍ਹਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਘੜਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ,
ਸਾ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸृष੍ਟਿਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਧਾ ਚੇਸ਼੍ਵਰੇਚ੍ਛਯਾ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਮਙ੍ਗਲਕਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਰਵਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਚੰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ,
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ,
ਵਾਗਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵੀ ਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾ ਸਦਾ
ਜੋ ਬੋਲ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਪਞ੍ਚਧਾऽऽਦੌ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੀ ਮੂਲਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰੀ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆਪ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਈ, ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਰਾਣੀ ਬਣੀ,
ਯੋषਿਤਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰਂਸ਼ਾਃ ਪੁਮਾਂਸਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਚ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰਖ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਸृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼੍ਵੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਾ ਸਦਾ
ਹਰ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ।
ਦਤ੍ਤਦਤ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮਿਦਂ ਰਾਮ ਮਹ੍ਯਂ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ 3.40.
ਇਹ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਲਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਮਂ ਨਤ੍ਵਾ ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਮਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਸੈਨ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਜਘਾਨ ਹ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰਾਜਸੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਫਿਰਿਆ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਂ ਮਾਤੁਰਙ੍ਕਸ੍ਥਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਮਧ੍ਯਮਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੱਧ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋਵੇ,
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗੋਲੋਕਂ ਤ੍ਵਗਮਤ੍ਕृष੍ਣਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਫਿਰ ਗੋਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਮਹੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦੇਖਿਆ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵੀਆਂ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਹਰ੍षਸ਼ਬ੍ਦੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭृਗੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਥਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਵੀ,
ਪੁਲਕਾਞ੍ਚਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਃ ਸਾਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। 3.40.
ਸਭ ਦੇ ਸਰੀਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਚ ਤਾਨ੍ਰਾਮੋ ਦਣ੍ਡਵਤ੍ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡੰਡਵਤ ਹੋ ਕੇ।