ਭृਗੁਸ਼੍ਚ ਚੇਤਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਰਤਃ ਸੁਰਾਨ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੋ ਰਣਸ੍ਥਲਮ੍
ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਭृਗੁਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਸੋऽਗ੍ਰਹੀਤ੍ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਾਸੁਪਤ-ਅਸਤਰ ਫੜ ਲਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤੋ ਰਾਮੋ ਰਾਜਾਨਂ ਰਣਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਰਾਮ, ਜੋ ਹੈਰਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵੇਖਿਆ।
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਭ੍ਰਮਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਸਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਗੋਪਾਲਸ਼ਤਯੁਕ੍ਤੇਨ ਗੋਪਵੇषਵਿਧਾਰਿਣਾ
ਸੌ ਗੋਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਗੋਪ ਦੀ ਵੈਸ਼ ਭਾਣ ਕੇ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗ੍ਬਭੂਵਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ,
ਰਾਜ੍ਞੋऽਸ੍ਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਬਾਹੌ ਸਦ੍ਰਤ੍ਨਗੁਟਿਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ 'ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ,
ਤਦਾ ਹਨ੍ਤੁਂ ਨृਪਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਭृਗੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਚ ਨਾਰਦ 3.40.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਵਚਮਾਨੀਯ ਚ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ
ਭਿਖਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਕਵਚ ਲਿਆ ਗਿਆ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਚੇ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਉਵਾਚ ਕਾਲਭੇਦੇ ਜਯੋ ਨृਣਾਂ ਕਾਲਭੇਦੇ ਪਰਾਜਯਃ
ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਰ ਵੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਧੀਤਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਸੁਸ਼ਾਸਿਤਾ
ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਭੀ ਗਈ,
ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਲੀਲਯਾ ਰਾਵਣੋ ਜਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਜਿੱਤੇ ਗਏ, ਰਾਵਣ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਕ ਹੈ,
ਰਾਜੋਵਾਚ ਗਤਾਃ ਕਤਿਵਿਧਾ ਭੂਪਾ ਮਾਦृਸ਼ਾ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਕਿੰਨੇ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ?
ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੇਜੋ ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਰਣਮਨ੍ਤ੍ਰਣਾ
ਬੁੱਧੀ, ਤੇਜ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗ ਦੇ ਉਪਾਅ,
ਆਚਾਰੋ ਵਿਨਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਚਲਣ, ਨਮਰਤਾ, ਗਿਆਨ, ਇੱਜ਼ਤ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ,
ਸਾ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪ੍ਰਾਣਤੁਲ੍ਯਾ ਮੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਦ੍ਮਾਂਸ਼ਸਮ੍ਭਵਾ 3.40.
ਉਹ ਔਰਤ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਸਾਧਵੀ, ਪਦਮਾ ਜੋ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ,
ਆਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਸਂਗਿਨੀ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਛਯਨੇ ਭੋਜਨੇ ਰਣੇ
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੀ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌਣ, ਖਾਣ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ।
ਤ੍ਵਯਾ ਨ ਦृष੍ਟਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਪੁਰੇਯਂ ਸ਼ੋਚਨਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ; ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਾਲੇ ਸਿਂਹਃ ਸृਗਾਲਂ ਚ ਸृਗਾਲਃ ਸਿਂਹਮੇਵ ਚ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੇਰ ਲੋਮੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਮੜੀ ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਿषਂ ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾ ਕਾਲੇ ਗਰੁਡਂ ਚ ਤਥੋਰਗਃ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਿਸ ਮੱਖੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਪ ਗਰੁੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਮਾਨਵਃ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਰਿष੍ਯਤਿ
ਮਾਨਵ, ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਮਰ ਜਾਣਗੇ।
ਮਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚਰਾਚਰਾਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮਰ ਜਾਣਗੇ।
ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਾਲਃ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਃ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਯਥੇਚ੍ਛਯਾ
ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਸ੍ਥੂਲਾਤ੍ਸ੍ਥੂਲਤਮਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਤ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਮਃ ਕृਸ਼ਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੁਖਮ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਵਿਰਾਡ੍ ਜਾਤਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ 3.40.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਖਮ ਵਿਰਾਟ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਨਾਭੇਃ ਕਮਲਦਣ੍ਡਸ੍ਯ ਯੋऽਨ੍ਤਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਦਾ ਅੰਤ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ।