ਦਾਤਾ ਵਰਿष੍ਠੋ ਧਰ੍ਮ੍ਮਿष੍ਠੋ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ੍ਸੁਧੀਃ
ਦਾਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਭਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ।
ਪੁਰਾਤਨਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਬਨ੍ਦਿਨੋ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਦਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦੁਃਸਹਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦਪਿ ਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਰਾਜਾ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹਨ।
ਨ ਦਦਾਮਿ ਦ੍ਵਿਰੁਕ੍ਤਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਂ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਮਨੂਨਾਂ ਚ ਵਂਸ਼ਜਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਂਸਦਿ
ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਦਸਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਸੁਣਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੈਣੁਕੇਯਸ਼੍ਚ ਵਿਰਰਾਮ ਰਣਸ੍ਥਲੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੇਣੁਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਮੁਖਾਦ੍ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਤੇषਾਂ ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਰੁਃ
ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਧਰਮ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ।
ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਵਾऽਪ੍ਯਸਦ੍ਬੁਧ੍ਯਾ ਕਰੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਾਵਨਾਮ੍ 3.35.
ਕੋਈ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਗਲਤ ਸੋਚ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚ ਮਨਨਾਤ੍ਕੁਰੁਤ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ, ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣੇ ਲੋष੍ਟੇ ਗृਹੇऽਰਣ੍ਯੇ ਪਂਕੇ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਚਨ੍ਦਨੇ
ਸੋਨੇ, ਮਿੱਟੀ, ਘਰ, ਜੰਗਲ, ਕੀਚੜ ਜਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਚੰਦਨ ਵਿਚ,
ਸਰ੍ਵਜੀਵੇषੁ ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਂ ਭਾਵਯੇਤ੍ਸਮਤਾ ਧਿਯਾ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ,
ਤਪੋਧਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤਪਃ ਕਲ੍ਪਤਰੁਰ੍ਯਥਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਤਪਸਿਆ ਇਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਵਾਣਿਜ੍ਯੇ ਚ ਤਥਾ ਵਿਸ਼ਾਮ੍
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਜ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਲਈ ਵਪਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਵਾਦੇ ਚ ਸ੍ਪृਹਾऽਤੀਵ ਵਿਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਰਾਗੀ ਰਾਜਸਿਕਂ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਰਾਗਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਗਨ ਨਾਲ ਰਾਜਸੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਗਤਃ ਕਾਮਧੇਨੁਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਵੈ ਯਾਚਿਤਾ ਮੁਨੇ
ਲਗਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਕਾਮਧੇਨੁ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਕੁਤਃ ਕਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰਸ੍ਤਿ ਕਾਮਧੇਨੁਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਕਾਮਧੇਨੁ ਕਿਸ ਲਈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਂ ਸੇਨਾਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਕੋਟਿਕਾਮ੍ 3.35.
ਤੀਹ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜਾਂ, ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਹਨ੍ਤੁਮਾਯਾਨ੍ਤਮਪਿ ਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿਂਸਕਾਨਾਂ ਨ ਵੇਦੇषੁ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍
ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਨਿਹਤਾ ਭੂਪਾ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ
ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਹੀਮਿਤਿ
ਉਹਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਰਣੋ ਧਰ੍ਮੋ ਰਣੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਗਰ੍ਹਿਤਃ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰਨ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਤਪੋਧਨਾਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਗ੍ਬਲਾਨਾਂ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਰ ਜੁਗ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵ੍ਯਾਪਾਰਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਵਿਸ਼ਾਮ੍
ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਹਰੌ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਹਰੇਰ੍ਦਾਸ੍ਯਂ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਬਲਂ ਹਰਿਃ
ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਹਰਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਹਰਿ ਆਪ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਬਲਂ ਵੇषਸ਼੍ਚ ਵੇਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਯੋषਿਤਾਂ ਯੌਵਨਂ ਬਲਮ੍
ਵੇਸ਼ਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਤਾਂ ਸਤ੍ਯਂ ਬਲਂ ਮਿਥ੍ਯਾ ਬਲਮੇਵਾਸਤਾਂ ਸਦਾ 3.35.
ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਚ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਝੂਠਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਦਾ ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾ ਬਲਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਾਂ ਧੈਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸਾਹਸਿਨਾਂ ਬਲਮ੍
ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਦਲੇਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।