ਬਾਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਵਰ੍षੀਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਣਭੂषਿਤਾ
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਆਜ੍ਞਾਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਹਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਗੇਹਾਦ੍ਯਾਮਿ ਕਾਨਨਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਰੁष੍ਟੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਾਂ ਸ਼ਪਤੇ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਚ ਤਥਾ ਗੁਰੁਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਪਸੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ।
ਚਞ੍ਚਲਾਨਾਂ ਚ ਗृਧ੍ਰਾਣਾਂ ਕਾਕਾਨਾਂ ਨਿਕਰੈਃ ਸਦਾ
ਚੰਚਲ ਗਿਧਾਂ ਤੇ ਕਾਂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਪੀਡਿਤਂ ਤੈਲਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭ੍ਰਾਮਿਤਂ ਤੈਲਕਾਰਿਣਾ
ਤੈਲ ਦੇ ਕੋਲ੍ਹੂ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਯਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਾਨਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਮੇ ਗृਹੇ
ਸਾਰੇ ਗਾਇਕ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਮਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ਕੇਸ਼ਾਕੇਸ਼ਿ ਚ ਕੁਰ੍ਵਤਃ
ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਭੋਗਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਫਸਾ ਕੇ।
ਮੋਟਕਾਨਿ ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਨਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਸ਼ਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਖਾਣੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਤੇ ਪਿੰਡ, ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਜੋ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕृष੍ਣਾਮ੍ਬਰਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਾ ਨਗ੍ਨਾ ਵੈ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਿਨੀ ।। 3.34.
ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਨੰਗੀ, ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀ।
ਨਾਪਿਤੋ ਮੁਣ੍ਡਤੇ ਮੁਣ੍ਡਂ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਸ਼੍ਰੇਣੀਂ ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਕੋਈ ਨਾਈ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਦਾਡ਼ੀ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਹੀਂ ਮੁੰਡਦਾ, ਪਿਆਰੀ।
ਪਾਦੁਕਾ ਚਰ੍ਮਰਜ੍ਜੂਨਾਮਪਸ਼੍ਯਂ ਰਾਸ਼ਿਮੁਲ੍ਬਣਮ੍
ਮੈਂ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਤ੍ਯਯਾ ਘੂਰ੍ਣਮਾਨਂ ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਤਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਹਵਾ ਵਿਚ ਝੂਲਦਾ ਸੁੱਕਾ ਦਰਖ਼ਤ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਥਿਤਾਂ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਮਾਨਾਂ ਚ ਵਾਤ੍ਯਯਾ
ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾ ਵਮਨ੍ਤਸ਼੍ਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਖੁੱਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਦਗ੍ਧਜੀਵਂ ਦਗ੍ਧਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਧਿਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਨਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੀਵ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰਖ਼ਤ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ।
ਗੇਹਪਰ੍ਵਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਹਸਾ ਪਤਨਂ ਪਰਮ੍
ਘਰ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਜਾਣਾ।
ਕੁਕ੍ਕੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ृਗਾਲਾਨਾਂ ਰੋਦਨਂ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼।
ਅਧਸ਼੍ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਪਾਦਂ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਦਿਗਮ੍ਬਰਮ੍
ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ, ਪੈਰ ਉੱਪਰ, ਖੁੱਲੇ ਕੇਸ, ਨੰਗਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
ਵਿਕृਤਾਕਾਰਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਗ੍ਰਾਮਾਦੌ ਦੇਵ ਰੋਦਨਮ੍ 3.34.
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਅਜੀਬ ਚੀਖਾਂ ਉਠਣਗੀਆਂ।
ਨृਪਤੇਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੋਰਮੋਵਾਚ ਪ੍ਰਾਣਾਤਿਰੇਕ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ ਸ਼ृਣੁ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਭਾਵਹਮ੍
ਮਨੋਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣੋ।'
ਨਾਰਾਯਣਾਂਸ਼ੋ ਭਗਵਾਞ੍ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲੀ
ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਃਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਭੂਪਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹੀਮਿਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕੀ ਵਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਪਾਪਿਨਂ ਰਾਵਣਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰਂ ਤ੍ਵਮਪਿ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਪਾਪੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਕੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਭੁਵਿ
ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੌਣ ਬਚਾਏਗਾ?
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ
ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿਕਂ ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯ੍ਯਂ ਸੁਧਰ੍ਮਿਣਾਮ੍
ਸੱਚੇ ਧਰਮੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਂਸਾਰਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸਦृਸ਼ਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤੋऽਤ੍ਰ ਭਾਰਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਦਤ੍ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਂ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ 3.34.
ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਤੇ ਯੱਗ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਖਾਰ੍ਥੇ ਮृਗਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੋਪੋष੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਸੁਖ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦਵਿਜਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਰਹਿ ਗਿਆ।