ਤੈਲਾਭ੍ਯਙ੍ਗਿਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਪਸ਼੍ਯਂ ਗਰ੍ਦਭੋਪਰਿ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਧੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ।
ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਪਰੀਧਾਨਂ ਲੋਹਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਿਤਮ੍
ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਭਸ੍ਮਾਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਜਪਾਪੁष੍ਪਾਨ੍ਵਿਤਾਂ ਸਤਿ
ਧਰਤੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਂ ਚ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਵਿਧਵਾਂ ਛਿਨ੍ਨਨਾਸਿਕਾਮ੍
ਇੱਕ ਵਿਧਵਾ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਸ਼ਰਾਮਗ੍ਨਿਰਹਿਤਾਂ ਚਿਤਾਂ ਭਸ੍ਮਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਚਿਤਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਨਾ ਤੀਰ ਸੀ ਨਾ ਅੱਗ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਕ੍ਵ ਤਾਲਫਲਾਕੀਰ੍ਣਾਂ ਪृਥਿਵੀਮਸ੍ਥਿਸਂਯੁਤਾਮ੍
ਧਰਤੀ ਪੱਕੇ ਤਾਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਰ੍ਵਤਂ ਲਵਣਾਨਾਂ ਚ ਰਾਸ਼ੀਭੂਤਂ ਕਪਰ੍ਦਕਮ੍
ਲੂਣ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਤੇ ਕਪੂਰਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ।
ਅਦृਸ਼ਂ ਪੁष੍ਪਿਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਸ਼ੋਕਕਰਵੀਰਯੋਃ
ਮੈਂ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਪਸ਼੍ਯਮਮ੍ਬਰਾਤ੍ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਮਣ੍ਡਲਂ ਸਮਮ੍ਪਤਦ੍ਭੁਵਿ 3.34.
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਕृਤਾਕਾਰਪੁਰੁषਂ ਵਿਕਟਾਸ੍ਯਂ ਦਿਗਮ੍ਬਰਮ੍
ਵਿਕੜ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਨੰਗਾ ਆਦਮੀ।
ਬਾਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਵਰ੍षੀਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਣਭੂषਿਤਾ
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਆਜ੍ਞਾਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਹਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਦ੍ਗੇਹਾਦ੍ਯਾਮਿ ਕਾਨਨਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਰੁष੍ਟੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਾਂ ਸ਼ਪਤੇ ਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਚ ਤਥਾ ਗੁਰੁਃ
ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਪਸੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ।
ਚਞ੍ਚਲਾਨਾਂ ਚ ਗृਧ੍ਰਾਣਾਂ ਕਾਕਾਨਾਂ ਨਿਕਰੈਃ ਸਦਾ
ਚੰਚਲ ਗਿਧਾਂ ਤੇ ਕਾਂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਪੀਡਿਤਂ ਤੈਲਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭ੍ਰਾਮਿਤਂ ਤੈਲਕਾਰਿਣਾ
ਤੈਲ ਦੇ ਕੋਲ੍ਹੂ ਵਿਚ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਾਯਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਾਨਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਮੇ ਗृਹੇ
ਸਾਰੇ ਗਾਇਕ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਮਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ਕੇਸ਼ਾਕੇਸ਼ਿ ਚ ਕੁਰ੍ਵਤਃ
ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਭੋਗਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਫਸਾ ਕੇ।
ਮੋਟਕਾਨਿ ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਨਿ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਂ ਸ਼ਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਖਾਣੇ ਦੇ ਗੋਲੇ ਤੇ ਪਿੰਡ, ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਜੋ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕृष੍ਣਾਮ੍ਬਰਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਾ ਨਗ੍ਨਾ ਵੈ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਿਨੀ ।। 3.34.
ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਨੰਗੀ, ਤੇ ਖੁੱਲੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੀ।
ਨਾਪਿਤੋ ਮੁਣ੍ਡਤੇ ਮੁਣ੍ਡਂ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਸ਼੍ਰੇਣੀਂ ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਕੋਈ ਨਾਈ ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਜਾਂ ਦਾਡ਼ੀ ਦੀ ਕਤਾਰ ਨਹੀਂ ਮੁੰਡਦਾ, ਪਿਆਰੀ।
ਪਾਦੁਕਾ ਚਰ੍ਮਰਜ੍ਜੂਨਾਮਪਸ਼੍ਯਂ ਰਾਸ਼ਿਮੁਲ੍ਬਣਮ੍
ਮੈਂ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਾਤ੍ਯਯਾ ਘੂਰ੍ਣਮਾਨਂ ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਤਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਹਵਾ ਵਿਚ ਝੂਲਦਾ ਸੁੱਕਾ ਦਰਖ਼ਤ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਥਿਤਾਂ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਚ ਚੂਰ੍ਣਮਾਨਾਂ ਚ ਵਾਤ੍ਯਯਾ
ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗੁੰਦੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾ ਵਮਨ੍ਤਸ਼੍ਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਖੁੱਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਦਗ੍ਧਜੀਵਂ ਦਗ੍ਧਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵ੍ਯਾਧਿਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਨਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੀਵ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰਖ਼ਤ ਜਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ।
ਗੇਹਪਰ੍ਵਤਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਹਸਾ ਪਤਨਂ ਪਰਮ੍
ਘਰ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਢਹਿ ਜਾਣਾ।
ਕੁਕ੍ਕੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ृਗਾਲਾਨਾਂ ਰੋਦਨਂ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼।
ਅਧਸ਼੍ਸ਼ਿਰਸ੍ਤੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਪਾਦਂ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਦਿਗਮ੍ਬਰਮ੍
ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ, ਪੈਰ ਉੱਪਰ, ਖੁੱਲੇ ਕੇਸ, ਨੰਗਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
ਵਿਕृਤਾਕਾਰਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਗ੍ਰਾਮਾਦੌ ਦੇਵ ਰੋਦਨਮ੍ 3.34.
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਅਜੀਬ ਚੀਖਾਂ ਉਠਣਗੀਆਂ।
ਨृਪਤੇਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਰਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।